2021-05-04T21:18:48Z
https://ije.ut.ac.ir/?_action=export&rf=summon&issue=7546
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
ارزیابی پایداری تغییرات کیفیت شیمیایی آب سطحی در رودخانۀ گرگانرود
حامد
روحانی
الناز
زکی
مجتبی
کاشانی
ابولحسن
فتح آبادی
اطلاعات در مورد کیفیت آب و منابع آلودگی نقطهای برای اجرای راهبردهای منابع آب پایدار مهم است. هدف این تحقیق، بهکارگیری روشهای تحلیل چندمتغیرۀ آماری و بررسی تغییرات عوامل مؤثر برای تجزیهوتحلیل کیفیت آب و توانایی نظریۀ آنتروپی اطلاعات در تحلیل پایداری و قابلیت اعتمادپذیری دادههای برداشتشدۀ کیفیت آب در هفت ایستگاه واقع در حوضۀ آبخیز گرگانرود است. نتایج تحلیل عاملی براساس مشخصههای کیفیت آب نشان داد که 8/97 درصد تغییرات کیفیت آب سطحی حوضۀ گرگانرود با دو عامل کنترل میشود. درصد واریانس مربوط به هر کدام از عاملها بهترتیب 2/86 و 7/15 درصد و بیشترین بار وزنی بهترتیب مربوط به پارامترCa و پارامتر pH است. نتایج نظریۀ آنتروپی اطلاعات نشاندهندۀ ناپایداری دادههای ثبتشده در دو ایستگاه تمر و گالیکش است. همچنین در خوشۀ دوم که دو پارامتر ECو TDS در آن قرار گرفتهاند، ایستگاه لزوره بیشترین ناپایداری را دارد. از طرف دیگر، مقادیر زیاد وزن آنتروپی این دو پارامتر در مقایسه با دیگر پارامترهای کیفی بررسیشده نشان از تأثیرگذاری بیشتر نسبت به مشخصههای دیگر است. در ایستگاه تمر عامل SAR بیشترین آنتروپی را در طول ثبت دادهها داشت. در ایستگاههای گالیکش، تقیآباد، بصیرآباد، رامیان و تنگراه مقدار یون Mg دارای بیشترین وزن بود که نشاندهندۀ تغییرات مداوم است و این تغییرات را میتوان به ارتباط با تشکیلات زمینشناسی نسبت داد. بهطور کلی عدم قطعیت نمونهبرداری بیشتر به مکان نمونهبرداری مربوط میشود.
اطلاعات در مورد کیفیت آب و منابع آلودگی نقطهای برای اجرای راهبردهای منابع آب پایدار مهم است. هدف این تحقیق
2015
06
22
129
140
https://ije.ut.ac.ir/article_56143_7730e480cc896e4be704113afd547ace.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
ارزیابی کارایی روش دیسکین بهمنظور استخراج هیدروگراف واحد لحظهای در آبخیز جعفرآباد، استان گلستان
رئوف
مصطفیزاده
عبدالرضا
بهرهمند
محسن
ذبیحی
هیدروگراف واحد لحظهای، هیدروگراف حاصل از بارشی به عمق واحد در مدت زمان بسیار کوتاه است که بهعنوان یکی از مؤلفههای مدلسازی فرایند بارش- رواناب، همواره مورد توجه محققان بوده است. در همین راستا پژوهش حاضر با هدف ارزیابی کارایی روش دیسکین در استخراج هیدروگراف واحد لحظهای سیل در آبخیز جنگلی جعفرآباد استان گلستان با مساحتی حدود 109 کیلومتر مربع برنامهریزی شده است. بدین منظور هیدروگراف واحد معرف آبخیز از 23 رویداد بارش و دبی متناظر و سپس هیدروگراف واحد لحظهای مشاهداتی معرف با استفاده از روش منحنی S استخراج شد. در ادامه هیدروگراف واحد لحظهای با استفاده از چهار رویداد بارش و دبی مجزا توسط روش دیسکین تهیه شد. در نهایت، هیدروگراف لحظهای بهدستآمده از روش دیسکین با هیدروگراف واحد لحظهای طبیعی آبخیز بهوسیلۀ معیارهای آماری مقایسه شد. براساس نتایج، میانگین معیار نش- ساتکلیف برابر با 85 درصد نشان میدهد که روش دیسکین با دقت مناسبی توانایی استخراج هیدروگراف واحد لحظهای از هیدروگراف رواناب مستقیم را دارد. همچنین میانگین خطای نسبی زمان تا اوج لحظهای 25/6 و خطای نسبی دبی پیک لحظهای 24/2 درصد محاسبه و حجم سیل لحظهای توسط مدل به میزان 92/1 درصد کمتر از حجم سیل لحظهای مشاهداتی برآورد شده است. بر این اساس ارزیابی نتایج و استفاده از روش دیسکین در سایر آبخیزها در استخراج سیلابهای شدید و لحظهای بهمنظور برنامهریزی در جهت کاهش خسارت سیلاب توصیه میشود.
آبخیز جعفرآباد
روش دیسکین
منحنی S
هیدروگراف رواناب مستقیم
هیدروگراف واحد لحظهای
2015
06
22
141
150
https://ije.ut.ac.ir/article_56144_0bad9c6010add0b043f35682156d6851.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
اولویتبندی سیلخیزی زیرحوضههای آبخیز استان گلستان براساس آنالیز مورفومتریک و همبستگی آماری
امید
رحمتی
ناصر
طهماسبی پور
حمیدرضا
پورقاسمی
برنامهریزی حوضههای آبخیز از لحاظ توسعۀ پایدار و مدیریت سرزمین بسیار ضروری است. بنابراین اولویتبندی زیرحوضهها و شناسایی خصوصیات مورفومتریک بهمنظور شناسایی رفتار هیدرولوژیکی حوضههای آبخیز و طراحی راهبردهای مدیریتی اهمیت زیادی دارند. در این پژوهش اولویتبندی زیرحوضههای آبخیز استان گلستان براساس روش ترکیبی آنالیز مورفومتریک و همبستگی آماری انجام گرفت. در ابتدا هشت پارامتر مورفومتریک شامل نسبت انشعاب، تراکم زهکشی، ثابت نگهداشت آبراهه، فراوانی آبراهه، ضریب فرم، نرخ بافت زهکشی، نسبت ناهمواری و عدد ناهمواری بهعلت تأثیر زیاد در فرایندهای هیدرولوژیکی و فرسایش و رسوب حوضههای آبخیز انتخاب شد. لایههای رقومی هریک از آنها با استفاده از مدل رقومی ارتفاع منطقه در نرمافزار ArcGIS 10.2 تهیه شد. بهمنظور اولویتبندی زیرحوضههای آبخیز، از روش نوین ترکیبی آنالیز مورفومتری و همبستگی آماری استفاده شد. ارتباط بین پارامترهای مورفومتریک و تعیین وزن تأثیر هر یک از آنها با استفاده از روشهای همبستگی تاوی کندال و آنالیز مجموع وزنی (WSA) تحلیل شد. در نهایت شاخص اولویتبندی زیرحوضههای آبخیز (SWPI) براساس روش ترکیب خطی وزنی (WLC) برای هر یک از زیرحوضهها محاسبه شد. بهمنظور اعتبارسنجی نتایج حاصل، از دادههای موقعیت سیلهای مخرب گذشته در حوضۀ آخیز گلستان استفاده شد. نتایج اعتبارسنجی نشان داد که روش نوین اولویتبندی قادر به تعیین اولویت ترتیبی تمام زیرحوضههای آبخیز نبود، اما توانست زیرحوضههای با بیشترین اولویت، یعنی زیرحوضههای شمارۀ 3 (مادرسو)، 16 و 9 را اولویتدارترین زیرحوضهها برای اجرای اقدامات آبخیزداری شناسایی کند.
اولویتبندی زیرحوضهها
آنالیز مورفومتری
آنالیز همبستگی آماری
حوضۀ آبخیز گلستان
2015
06
22
151
161
https://ije.ut.ac.ir/article_56241_47c9ad6b15e9915fc6d2e04cf823a88c.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
بررسی اثر توسعهیافتگی کارست بر رفتار هیدروژئولوژیکی چشمههای کارستی استان کرمانشاه
محمد
رحمتی
حمید رضا
مرادی
حاجی
کریمی
خلیل
جلیلی
آبخوانهای کارستی از منابع مهم آب زیرزمینی در استان کرمانشاه بهشمار میروند. پژوهش حاضر بهمنظور بررسی تأثیر توسعهیافتگی آبخوانهای کارستی بر ویژگیهای هیدرولوژیکی چشمههای کارستی صورت گرفته است. مناطق بررسیشده در این تحقیق، دو آبخوان کارستی بیستون-پرآو و کوه پاطاق در استان کرمانشاه است. در منطقة بیستون-پرآو از آمار چشمههای بیستون، برکه و گزنهله، و در منطقة پاطاق از آمار چشمة قرهبلاغ استفاده شد. برای اجرای این پژوهش از آمار ماهانة بارش و آبدهی چشمهها در طی یک دورة بیستساله استفاده شد. برای تعیین توسعهیافتگی یا عدم توسعهیافتگی آبخوانها، ضریب فرود، حجم ذخیرة دینامیک و مساحت حوضة آبگیر برای هر یک از چشمهها محاسبه شد. نتایج محاسبة حجم ذخیرة دینامیک نشان داد که حجم ذخیرۀ چشمة قرهبلاغ در منطقة پاطاق 3/29 میلیون متر مکعب است که از حجم ذخیرۀ چشمههای بیستون، برکه و گزنهله (بهترتیب 55/0، 2/2 و 3/1 میلیون متر مکعب) در منطقة بیستون-پرآو بیشتر است که نشاندهندۀ توسعهیافتگی بیشتر منطقة بیستون-پرآو نسبت به منطقة پاطاق است. براساس نتایج این تحقیق، واکنش هیدرولوژیکی آبخوان منطقة بیستون-پرآو بهعنوان یک کارست توسعهیافته، سریعتر و شدیدتر از آبخوان منطقة پاطاق است.
تأخیر زمانی
تودة بیستون-پرآو
حجم ذخیرۀ دینامیک
ضریب فرود
کارست
2015
06
22
163
173
https://ije.ut.ac.ir/article_56146_a3f5ed16b77e809a22a43b9009751e5a.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
بررسی تأثیر تغییرات اقلیمی بر تغییرات رواناب سطحی (مطالعۀ موردی: حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه)
مسعود
گودرزی
برومند
صلاحی
سید اسعد
حسینی
تغییرات اقلیمی مهمترین معضل کرۀ زمین در سدۀ حاضر است. بنابراین ارزیابی و پیشبینی این تغییرات در آینده بهدلیل آثار سوء آن بر منابع آبی و همچنین تأثیرات زیستمحیطی، اقتصادی و اجتماعی از اهمیت ویژهای برخوردار است. ازاینرو در پژوهش حاضر، تأثیر تغییرات اقلیمی بر تغییرات رواناب سطحی حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه تحت سناریوهای A1B، A2 و B1 با کاربست مدل گردش عمومی HadCM3 و مدل مفهومی بارش- رواناب IHACRES در سه دورۀ زمانی مختلف (2030-2011، 2065-2046 و 2099-2080) از طریق مدل ریزمقیاسگردانی آماری LARS-WG بررسی شد. نتایج ارزیابی دادههای مشاهداتی و شبیهسازیشده توسط مدل ریزمقیاسگردانی LARS-WG با استفاده از شاخصهای آماریو خطاسنجی مختلف بیانگر آن است که اختلاف معناداری بین مقادیر شبیهسازیشده و مشاهداتی آنها با خطای بحرانی 05/۰ وجود ندارد. نتایج حاصل از مدل اقلیمی نشان میدهد که متوسط دمای حوضه در دورههای آتی بین 55/0 تا 15/3 درجۀ سلسیوس افزایش؛ و میزان بارش، 94/11 درصد کاهش خواهد یافت. تحلیل عملکرد مدل بارش- رواناب IHACRES نیز حاکی از دقت خوب و مناسب این مدل در شبیهسازی تغییرات رواناب در حوضۀ مورد بررسی است. نتایج بررسی تغییرات رواناب سطحی نیز نشان میدهد که متوسط رواناب سالانۀ بلندمدت در دهههای 2020، 2050 و 2080 نسبت به دورۀ پایه بهترتیب 4/5، 35/22 و 4/65 درصد کاهش مییابد. براساس نتایج سناریوهای مختلف، حوضۀ آبریز دریاچۀ ارومیه در دورههای آتی با مشکل کاهش رواناب سطحی، کاهش بارندگی و افزایش دما روبهرو خواهد بود.
2015
06
22
175
189
https://ije.ut.ac.ir/article_56152_1d7bf5d83d688e6c4c2193482b6a7958.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
بررسی تأثیر متغیرهای اقلیمی - هیدرولوژیکی بر تراز سطح ایستابی دشت عجبشیر
اسرا
عصری
احمد
فاخری فرد
علی
زینالی
اسماعیل
اسدی
شناخت صحیح منابع آب بهمنظور مدیریت آبهای سطحی و زیرزمینی بهعنوان دو سیستم تفکیکناپذیر، امری مهم است. در این مطالعه با بررسی سری زمانی متغیرهای اقلیمی (بارش)، هیدرولوژیک (جریان و مصرف از منابع آب زیرزمینی) و تراز سطح ایستابی، ارتباط پارامترها با یکدیگر و با نوسان سطح ایستابی بررسی شد. به منظور شناخت این ارتباط، ابتدا ماتریس همبستگی اسپیرمن برای متغیرها تشکیل شد. بین بارش و دبی با سطح تراز ارتباط مستقیم، و بین مصارف آب زیرزمینی با سطح تراز ارتباط معکوس دیده شد. سپس با بررسی نمودار همبستگی متلاقی دو متغیر بارش و جریان با تراز سطح ایستابی، ارتباط تأخیری آنها مشخص شد. نتایج حاکی از آن بود که بارش با تراز سطح ایستابی با یک تأخیر، دبی با تراز سطح ایستابی بهصورت همزمان و مصرف با سطح ایستابی با دو تأخیر زمانی بیشترین ارتباط دینامیکی در دشت عجبشیر داشته است. در نهایت رابطة رگرسیونی بین متغیرها با تراز سطح ایستابی بهدست آمد.
2015
06
22
191
200
https://ije.ut.ac.ir/article_56157_d9f0c1417cbadcf7751a5242f27dcffc.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
پتانسیل گیاهپالایی Puccinellia distans (Jacq.) Parl در خاکهای آلوده به کادمیوم و نحوۀ کاهش خطر آبشویی کادمیوم به آبهای زیرزمینی
مهدیه
ابراهیمی
فتانه
قاسمی
مرتضی
پوزش شیرازی
تحقیق حاضر با هدف بررسی پتانسیل گیاهپالایی Puccinellia distans (Jacq) Parl با استفاده از DTPA و EDTA و نحوۀ کاهش خطر آبشویی کادمیوم-کلاتانجام گرفت. بهمنظور آلوده کردن خاک به کادمیوم از نمک CdCl2 استفاده شد. تیمارهای استفادهشده شامل DTPA5/2، DTPA5، EDTA5/2، EDTA5، DTPA5/2+EDTA5/2، DTPA5+EDTA5/2، DTPA5/2+EDTA5، DTPA5+EDTA5 بود و در تیمارهای شاهد EDTA و DTPA استفاده نشد. فاکتور تجمع (BCF)، فاکتور انتقال (TF) و شاخص تحمل (TI) بهمنظور تعیین کارایی گیاهپالایی اندازهگیری شد. نتایج نشان داد که کاربرد مواد بهساز سبب افزایش معنادار کادمیوم در بافتهای گیاهی شد و کادمیوم در ریشۀ گیاه در مقایسه با اندامهای هوایی مقادیر بیشتری داشت. حداکثر فاکتور تجمع بهترتیب در تیمارهای DTPA5 و EDTA5 و حداکثر فاکتور انتقال در تیمار DTPA5+EDTA5 مشاهده شد. نتایج نشان داد EDTA و DTPA پتانسیل افزایش جذب کادمیوم توسط P.distans را دارند. در گام بعدی برای کاهش آبشویی کادمیوم-کلات، غلظت 5 میلیگرم در کیلوگرم DTPA و EDTA در سه روش یکبار، سهبار متوالی و ششبار متوالی به خاک اضافه شد. نتایج نشان داد در روش یکبار، کادمیوم خاک حداقل و در اندامهای گیاهی حداکثر بود. بین غلظت فلز در اندامهای گیاهی بین روش سه بار و شش بار متوالی تفاوت معناداری وجود نداشت (5%p<). بهطور کلی، حد بهینۀ گیاهاستخراجی P. distans و کاهش آبشویی کادمیوم به آبهای زیرزمینی در غلظت 5 میلیگرم در کیلوگرم DTPA و EDTA و در کاربرد بهروش یکبار بهدست آمد.
2015
06
22
201
210
https://ije.ut.ac.ir/article_56159_4b7b66369406930210eff44083c527b6.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
تأثیر تغییر کاربری اراضی بر مقدار رواناب در حوضة آبخیز چالوسرود
مهدی
وفاخواه
محمدرضا
جوادی
جوانشیر
نجفی مجد
بهدلیل اهمیت تأثیر تغییر کاربری اراضی بر تغییر رواناب، تاکنون مطالعات متعددی برای توسعة مدلهای با رویکرد شبیهسازی تغییرات کاربری اراضی صورت گرفته است. در این تحقیق از مدل L-THIA برای تخمین رواناب ناشی از تغییر کاربری اراضی در حوضة آبخیز چالوس استفاده شد. نتایج مدلسازی رواناب با استفاده از مدل L-THIA در حوضة آبخیز چالوس نشان داد که عمق رواناب بهترتیب از 98/422 به 168/809 میلیمتر طی سالهای 1363 تا 1379 رسید که بیانگر افزایش 188/368 میلیمتری عمق رواناب طی 16 سال است؛ از سال 1379 تا 1385 نیز از 168/809 به 494/825 میلیمتر رسید که بیانگر افزایش 326/16 میلیمتری طی 6 سال است. نتایج بهدستآمده بیان میکند که در حوضة آبخیز چالوس کاهش مساحت اراضی جنگلی بهمیزان 13/3527 هکتار از 31/58907 هکتار به 08/55380 هکتار و افزایش مناطق شهری بهمیزان 58/7757 هکتار از50/362 هکتار به 08/8120 هکتار و افزایش اراضی بایر بهمیزان 01/23176 هکتار از 29/720 هکتار به 3/23996 هکتار سبب افزایش عمق رواناب سطحی شده است. همانطور که از نتایج این تحقیق بر میآید مدل L-THIA قابلیت مناسبی در بیان نحوة اثر تغییر کاربری بر مقادیر حجم و عمق رواناب دارد. این مدل با ارائة نقشة توزیع مکانی رواناب، امکان شناسایی مناطق حادثهخیز، پهنهبندی سیل و همچنین مدیریت سیل را فراهم میسازد.
2015
06
22
211
220
https://ije.ut.ac.ir/article_56160_30a6e8f44f142b5b4d74a3afca706911.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
تهیۀ نقشۀ پتانسیل آب زیرزمینی با استفاده از مدلهای انتروپی شانون و جنگل تصادفی در دشت بجنورد
محسن
ذبیحی
حمیدرضا
پورقاسمی
مرتضی
بهزادفر
امروزه تأمین آب بهمنظور تحقق اهداف توسعۀ پایدار یکی از مهمترین دغدغهها و چالشها در اکثر کشورهای جهان است. بههمین دلیل، تعیین مناطق دارای پتانسیل آب زیرزمینی، از ابزارهای مهم در حفاظت، مدیریت و بهرهبرداری از منابع آب بهشمار میرود. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف اولویتبندی عوامل مؤثر بر پتانسیل آب زیرزمینی و پهنهبندی حساسیت آن با استفاده از مدلهای انتروپی شانون و جنگل تصادفی در دشت بجنورد برنامهریزی شده است. بدین منظور لایههای اطلاعاتی درجۀ شیب، جهت شیب، شکل شیب، طول شیب، طبقۀ ارتفاعی، شاخص رطوبت توپوگرافی، فاصله از گسل، تراکم گسل، فاصله از آبراهه، تراکم زهکشی، زمینشناسی و کاربری اراضی بهعنوان عوامل مؤثر بر پتانسیل آب زیرزمینی شناسایی و در نرمافزار ArcGIS رقومی و تهیه شد. سپس با استفاده از مدلهای انتروپی شانون و جنگل تصادفی، وزن هر یک از عوامل مؤثر در نرمافزار آماری R محاسبه و در نهایت نقشههای پتانسیل آب زیرزمینی برای منطقۀ تحقیق تهیه شد. نتایج ارزیابی دقت روشهای پهنهبندی پتانسیل آب زیرزمینی با استفاده از منحنی تشخیص عملکرد نسبی(ROC)، بیانگر دقت خیلی خوب مدل انتروپی شانون (55/85 درصد) در مقایسه با مدل جنگل تصادفی (95/76 درصد) است. همچنین براساس مدل انتروپی شانون لایههای کاربری اراضی، لیتولوژی، فاصله از آبراهه و طبقۀ ارتفاعی بیشترین تأثیر را بر پتانسیل آب زیرزمینی در منطقۀ مطالعاتی داشتهاند.
پتانسیل آب زیرزمینی
چشمه
دشت بجنورد
مدل انتروپی شانون
مدل جنگل تصادفی
2015
06
22
221
232
https://ije.ut.ac.ir/article_56242_0efabcba8b5a778b5a30e933a230010e.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
شبیهسازی فرایند بارش- رواناب با استفاده از شبکة عصبی- مصنوعی و سیستم فازی عصبی تطبیقی و رگرسیون چندمتغیره (مطالعة موردی: حوضة آبخیز خرمآباد)
علی
حقی زاده
محمد
محمدلو
فاضل
نوری
مقدار دبی یا رواناب خروجی از یک حوضة آبخیز از اهمیت زیادی برخوردار است؛ زیرا کمبود آن ممکن است موجب خسارات مالی و مازاد آن بهصورت سیلاب ممکن است موجب خسارات جانی و مالی شود. در این پژوهش با استفاده از شبکة عصبی مصنوعی پرسپترون چندلایه (MLP) و مدل فازی عصبی تطبیقی (ANFIS) و روش رگرسیون چندمتغیره، فرایند بارش- رواناب بهصورت روزانه در حوضة آبخیز خرمآباد شبیهسازی شد. برای ورودیها از ترکیبهای مختلف از ورودیهای بارندگی همان روز، یک روز قبل و دو روز قبل استفاده شد. تابع عضویت ورودیهای مدل ANFIS استفادهشده در این مطالعه، ذوزنقهای، مثلثی، گوسی و گوسی نوع 2 است. مدل MLP بهکاررفته با یک لایة پنهان و تعداد نورونهای متغیر ارزیابی شد. نتایج نشان داد که مدل عصبی فازی تطبیقی (ANFIS) عملکرد بهتری از شبکة عصبی مصنوعی پرسپترون چندلایه (MLP) و مدل رگرسیون چندمتغیره دارد. همچنین با افزایش تعداد ورودیها و دخالت دادن بارندگی یک و دو روز قبل، عملکرد هر سه مدل بهتر میشود.
پرسپترون چندلایه
حوضة آبخیز خرمآباد
سیستم فازی- عصبی تطبیقی
رگرسیون چندمتغیره
رواناب
2015
06
22
233
243
https://ije.ut.ac.ir/article_56243_f426d14b1f6600933ce6a191b919050b.pdf
اکوهیدرولوژی
اکوهیدرولوژی
2423-6098
2423-6098
1394
2
2
چکیده های انگلیسی
2015
06
22
1
10
https://ije.ut.ac.ir/article_57183_73713a32ddf107c70913b0e1f9358522.pdf