انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 13 1 2026 03 21 Simulation and Zonation of Flood Potential by Integrating WMS and HEC-RAS Models (Case Study: Savadkuh County) شبیه‌سازی و پهنه‌بندی پتانسیل سیلاب با تلفیق مدل‌های WMS و HEC-RAS (مطالعه موردی: شهرستان سوادکوه) 1220 1240 107189 10.22059/ije.2026.411871.1908 FA بهناز سلیمانی گروه .ریاضی، واحد ماهشهر. دانشگاه زاد اسلامی، ماهشهر، ایران مریم ایلانلو گروه جغرافیا، واحدماهشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، ماهشهر، ایران مجید غروبی گروه جغرافیا، واحد الکترونیکی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Journal Article 2026 01 10 <strong>Objective: </strong>This study aimed to analyze the hydrological behavior of the Savadkouh watershed in Savadkouh County, simulate flood flow, and perform flood risk zoning using hydrological and hydraulic models, considering the region’s mountainous conditions, steep slopes, heavy rainfall, and extensive land use changes.<br /><strong>Method: </strong>Topographic data, land use maps, soil hydrological groups, and rainfall information were collected and processed. The Watershed Modeling System (WMS) model and the Soil Conservation Service (SCS) method were applied to estimate runoff curve number (CN), moisture retention capacity, runoff depth and volume, and flood hydrograph. Hydraulic flow simulation was then conducted using the Hydrologic Engineering Center’s River Analysis System (HEC-RAS) based on 21 river cross-sections. Finally, flood zoning and flow depth maps were generated.<br /><strong>Results: </strong>The findings indicated that topography, soil permeability, land use type, and rainfall intensity are the most influential factors in runoff generation and flood risk increase. The average curve number (CN) of the basin was estimated at approximately 78.3, reflecting a relatively high runoff potential. Areas with hydrological soil groups C and D, intensive agricultural lands, residential areas, and steep slopes showed the highest runoff volume and flood depth. Hydrographic analysis revealed a rapid watershed response, short concentration time, and high peak discharge, increasing the probability of flash floods. Flood zoning results were consistent with locations of previous flood events.<br /><strong>Conclusions: </strong>The study concludes that land use change and reduction of vegetation cover have significantly increased flood risk in the basin. Effective flood risk mitigation strategies include vegetation conservation, controlling development within floodplains, reforming land use management practices, and implementing comprehensive watershed management measures. شهرستان سوادکوه به ‌دلیل شرایط کوهستانی، شیب‌های تند، بارش‌های شدید و تغییرات گستردۀ کاربری اراضی، از مناطق مستعد سیلاب در استان مازندران به ‌شمار می‌رود. گسترش سکونتگاه‌ها، کشاورزی فشرده و کاهش پوشش گیاهی در سال‌های اخیر موجب افزایش رواناب سطحی و تشدید خطر سیلاب شده است. این پژوهش با هدف تحلیل رفتار هیدرولوژیکی حوضۀ آبریز سوادکوه، شبیه‌سازی جریان سیلاب و پهنه‌بندی خطر سیلاب با استفاده از مدل‌های هیدرولوژیکی و هیدرولیکی انجام شد. ابتدا داده‌های توپوگرافی، کاربری اراضی، گروه‌های هیدرولوژیکی خاک و اطلاعات بارندگی گردآوری و پردازش شد. سپس، با بهره‌گیری از مدل WMS و روش SCS، پارامترهایی نظیر شمارۀ منحنی رواناب (CN)، ظرفیت نگهداشت رطوبتی، عمق و حجم رواناب و هیدروگراف سیلاب محاسبه شد. در ادامه، شبیه‌سازی هیدرولیکی جریان با استفاده از مدل HEC-RAS و بر اساس 21 مقطع عرضی رودخانه انجام شده و نقشه‌های پهنه‌بندی سیلاب و عمق جریان استخراج شد. نتایج نشان داد توپوگرافی، نفوذپذیری خاک، نوع کاربری اراضی و شدت بارش مهم‌ترین عوامل مؤثر بر تولید رواناب و افزایش خطر سیلاب هستند. میانگین CN حوضه حدود 78/3 برآورد شد که بیانگر پتانسیل نسبتاً بالای تولید رواناب است. همچنین، مناطق دارای خاک‌های گروه C و D، کاربری‌های کشاورزی متراکم، نواحی مسکونی و دامنه‌های پرشیب بیشترین حجم رواناب و عمق سیلاب را داشتند. تحلیل هیدروگراف نیز نشان‌دهندۀ پاسخ سریع حوضه، زمان تمرکز کوتاه و دبی اوج بالا و در نتیجه، افزایش احتمال سیلاب‌های ناگهانی بود. نتایج پهنه‌بندی، انطباق مناطق پرخطر با سیلاب‌های رخ‌دادۀ گذشته را تأیید کرد. در پایان، حفاظت پوشش گیاهی، کنترل توسعه در سیلاب‌دشت‌ها، اصلاح مدیریت کاربری اراضی و اجرای اقدامات آبخیزداری به‌ عنوان راهکارهای مؤثر کاهش خطر سیلاب پیشنهاد شد. https://ije.ut.ac.ir/article_107189_21c50d887036fd3b0fdb78c45cd5f43b.pdf