انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 13 2 2026 06 22 Regional assessment of the canal performance using hydraulic Modeling: a case study of Shoeybiyeh network ارزیابی منطقه‌ای عملکرد کانال با استفاده از مدل‌سازی هیدرولیکی: مطالعه موردی شبکه شعیبییه 1369 1387 107525 10.22059/ije.2026.411802.1907 FA کاظم شاهوردی گروه علوم و مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا، همدان، ایران 0000-0001-8098-0931 Journal Article 2026 04 06 Objective: Water is a critical resource for agricultural development and national food security, particularly in arid and semi-arid regions. Due to increasing water demand and limited availability, equitable and efficient water distribution in irrigation networks has become a major management challenge. Performance evaluation of irrigation canals is essential for optimal water management and improving the performance. To hydraulically model and quantitatively evaluate the performance of the Shuaibiyah irrigation canal, with emphasis on efficiency, adequacy, and equity in water delivery and distribution.Method: An unsteady-flow hydraulic model was developed in HEC-RAS for the main canal, incorporating nine water-level control structures and fifteen offtakes. After calibration and validation using field data, the model simulated baseline conditions and eight operational scenarios with positive and negative inflow variations. Performance indicators—efficiency, adequacy, and equity—were computed at local and regional scales and classified using standard criteria.Results: Local assessments showed that efficiency remained within the “good” range for all offtakes across all scenarios, with a network-wide average of 0.998, indicating very high conveyance performance. However, adequacy for some downstream offtakes declined to the “fair” range under certain scenarios, reflecting supply shortfalls despite high efficiency. Equity analysis revealed marked structural imbalance: baseline equity values were 0.005 (upstream), 0.197 (middle), and 0.285 (downstream), demonstrating significant preferential allocation to upstream users.Conclusions: Although the Shuaibiyah irrigation canal exhibits excellent technical efficiency, it faces pronounced structural inequity that disadvantages middle and especially downstream regions. Achieving sustainable and balanced performance requires revising water allocation strategies and improving operational management to enhance equity throughout the system. هدف از این پژوهش، مدل‌سازی هیدرولیکی و ارزیابی کمی عملکرد شبکۀ آبیاری شعیبیه به‌ صورت محلی و منطقه‌ای بود. برای این‌منظور، مدل هیدرولیکی‌HEC-RAS  برای شبیه‌سازی جریان غیرماندگار، با در نظر گرفتن 9 سازه آب‌بند آب و 15 سازه آبگیر توسعه داده شد و پس از اعتبارسنجی با داده‌های واقعی برای تحلیل شرایط پایه و 8 سناریو مختلف بهره‌برداری استفاده شد. نتایج ارزیابی محلی نشان داد سنجۀ‌ راندمان در کلیۀ آبگیرها و در تمامی سناریوها در محدودۀ خوب قرار دارد و میانگین آن در کل شبکه به 0/998 می‌رسد که نشان‌دهندۀ کارایی بالای سیستم در انتقال و توزیع آب است. در مقابل، سنجۀ‌ کفایت در آبگیرهای پایین‌دست در برخی سناریوها به محدودۀ متوسط رسید که نشان می‌دهد با وجود تحویل کارآمد آب، مقدار آن برای برآوردن نیازها در این مناطق کافی نیست. ارزیابی سنجۀ‌ عدالت نشان‌دهندۀ توزیع ناعادلانۀ منابع آب به نفع بهره‌برداران بالادست است به‌ گونه‌ای که این سنجه‌ در شرایط اولیه برای منطقۀ بالادست 0/005، برای منطقۀ میانی 0/197 و برای منطقۀ پایین‌دست 0/285 بود. بنابراین، شبکۀ آبیاری شعیبیه از نظر کارایی در وضعیت مطلوبی قرار دارد، اما از یک بی‌عدالتی در توزیع رنج می‌برد که موجب محرومیت نسبی مناطق پایین‌دست شده است.  https://ije.ut.ac.ir/article_107525_ea3d9534a076f2a6f7068da38e7552ac.pdf