انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 1 2 2014 09 23 Effect of Riparian Vegetation on Morphometric and Morphological Indexes in Braided Part of Talar River اثر پوشش گیاهی نگهدارنده بر ریخت‌سنجی و ریخت‌شناسی بخش شریانی رودخانۀ تالار 99 110 53546 10.22059/ije.2014.53546 FA صالح یوسفی دانشجوی دکتری آبخیزداری دانشگاه تربیت مدرس حمید رضا مرادی دانشیار گروه آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس عبدالرسول تلوری دانشیار گروه عمران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد اهواز مهدی وفاخواه دانشیار گروه آبخیزداری، دانشکدة منابع طبیعی، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article 2014 05 23 In present study effects of riparian vegetation on morphometric and morphological changes have been investigated in a part of Talar River during 58 years. So land use maps produced for 1955 and 2013 by aerial photos. Results show during study time riparian vegetation changed extremely and approximately 96% of riparian vegetation removed during 58 years. In additionally, results showed during study period riparian vegetation removed and converted to residential and agriculture lands. Morphometeric and morphological parameters have been calculated for both times. Paired t test showed, there is a significant differences between River Network Change Index, Braided Index, Sediment Bar Length and River Width in 99 percent confidence level. ANOVA analyses used to investigate effect of riparian vegetation on changes in river parameters. Results showed also, there is significant differences between indexes such as RNCI, BI and river Width in parts of river that have riparian vegetation and parts without riparian vegetation in 99% confidence level, since river have more variation at places that riparian vegetation have been removed and changed to other land use classes. Results showed, that riparian vegetation in river side’s has significant roles on decreasing bank erosion in river Talar. در تحقیق حاضر، اثر پوشش گیاهی نگهدارندۀ طبیعی بر تغییرات ریخت‌سنجی و ریخت‌شناسی بخش شریانی رودخانۀ تالار بین سال­های 1334 و 1392 بررسی شد. نقشۀ کاربری اراضی سال­های 1334و 1392 با استفاده از عکس­های هوایی و روش بصری تهیه شد. نتایج نشان داد در طی دورۀ تحقیق، پوشش نگهدارندۀ طبیعی رودخانه، تغییرات زیادی داشته و حدود 96 درصد آن از بین رفته است. همچنین نتایج نشان می­دهد که تجاوز به حریم رودخانه بسیار وسیع بوده و این نواحی به مناطق مسکونی و کشاورزی تبدیل شده است. سطح اراضی پوشش طبیعی منطقه نیز کاهش یافته است. ویژگی‌های ریخت‌سنجی و ریخت‌شناسی برای دو دورۀ تحقیق اندازه‌گیری شد. نتایج آزمون t جفتی نشان داد که اختلاف معناداری در سطح اطمینان 99 درصد بین میزان شاخص تغییرات شبکۀ رودخانه، شاخص بریدگی، عرض رودخانه و طول جزایر رسوبی در دو دورۀ تحقیق وجود دارد. برای بررسی تأثیر پوشش گیاهی طبیعی رودخانه بر تغییرات شاخص‌های ریخت‌سنجی و ریخت‌شناسی از آزمون واریانس یکطرفه استفاده شد. نتایج نشان داد که اختلاف معناداری بین شاخص تغییرات شبکۀ رودخانه و شاخص بریدگی و همچنین عرض رودخانه در مناطق دارای پوشش گیاهی و مناطق بدون پوشش گیاهی در سطح اطمینان 99 درصد وجود دارد. شاخص تغییرات شبکۀ رودخانه در منطقه 1/4- متر بر سال است و همچنین در طول سال‌های تحقیق، شاخص بریدگی به‌مقدار 11/1 و عرض رودخانه به‌طور متوسط 250 متر کاهش یافته است.  تغییرات شاخص‌ها در مناطقی که پوشش گیاهی طبیعی رودخانه حذف شده بیشتر بوده است. در این مناطق به‌دلیل حذف پوشش گیاهی نگهدارنده در اثر فرسایش کناره‌ای و نیروی آب، رودخانه به‌صورت مستقیم در آمده و عرض آن کم شده است. https://ije.ut.ac.ir/article_53546_71903a11815a37f0fdf47e78d39aeecd.pdf