انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 3 1 2016 03 20 Evaluation of Potential Evapotranspiration and Pan Evaporative Methods by Lysimeter Data in a Semiarid Climate (Case Study: Qazvin Plain) ارزیابی روش‏های تبخیر و تعرق پتانسیل و تشت تبخیر با مقادیر لایسی‌متر در یک اقلیم نیمه‌خشک (مطالعۀ موردی: دشت قزوین) 19 30 59187 10.22059/ije.2016.59187 FA رستا نظری کارشناس‏ارشد رشتۀ آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آب دانشگاه بین‏المللی امام‌خمینی(ره) عباس کاویانی استادیار گروه مهندسی آب دانشگاه بین‏المللی امام‌خمینی(ره) Journal Article 2016 01 07 Iran was located in the arid belt and desert region of the world. This climatic situation was presented in several parts of Iran such as Qazvin. Evapotranspiration is one the most important parameter which was effect on agricultural development. There are different methods for estimating this item which selected by climatic conditions. This research concentrates to evaluate 28 empirical and combined methods in Qazvin plain. Lysimeter data was selected as a base data and daily results of 28 methods was evaluated with lysimeter. The results showed that Hargreaves-Samani as empirical method and temperature group with r=0.87, RMSE=0.34 mm/day and MBE=-0.71 mm/day is best method in Qazvin. Orang from pan evaporative method was more appropriated daily results with lysimeter data. To estimate evaporate from free water surface, Penman 1948 is the best method which has highest correlation coefficient (0.7) and lowest standard error (1.65 mm/day) and also mean absolute error (8.63E-6 mm/day). Amount of average evaporating from water surface with Penman method was calculated 10.18 mm/day. ‌سرزمین ایران در کمربند خشک و بیابانی جهان قرار دارد. چنین موقعیتی در بسیاری از مناطق کشور از جمله دشت قزوین محدودیت‏هایی را از نظر اقلیم و آب‏ و هوای مناسب و مساعد کشاورزی به‌وجود آورده است. در بیان پتانسیل توسعۀ کشاورزی و منابع آب‏ و خاک واژۀ تبخیر و تعرق اهمیت شایان توجهی دارد. روش‏های مختلفی برای تخمین تبخیر و تعرق وجود دارد؛ اما عملکرد این معادلات در شرایط اقلیمی گوناگون متفاوت است. بر این اساس هدف از پژوهش حاضر بررسی روش‏های مختلف تجربی و ترکیبی تخمین تبخیر و تعرق پتانسیل در دشت قزوین است. در این راستا با توجه به داده‏های ایستگاه هواشناسی از 28 روش تجربی و ترکیبی در بازۀ زمانی یک‌ساله به‌صورت روزانه استفاده شد. با مرجع قرار‌دادن داده‏های لایسی‌متری و تشت تبخیر، معادله‏های مختلف ارزیابی شدند. نتایج ارزیابی‏های آماری نشان داد روش تجربی هارگریوز سامانی از گروه دمایی با 87/0 r = و 34/0 RMSE= و 71/0- MBE = میلی‏متر در روز بهترین روش برای برآورد تبخیر و تعرق پتانسیل در دشت قزوین است. همچنین در میان روش‏های ‌بررسی‌شدۀ ضریب تشت، روش اورنگ در مقیاس زمانی روزانه برآورد مناسبی از داده‏های لایسی‌متر داشت. از میان روش‏های مختلف برآورد تبخیر از سطح آزاد آب با نتایج محاسبه‌شدۀ تشت تبخیر به‌روش ضریب تشت اورنگ، روش پنمن 1948 دارای بیشترین ضریب همبستگی 70/0 و کمترین خطای استاندارد و کمترین میانگین خطای مطلق به‌ترتیب به مقدار 65/1 و ^6-10×63/8 میلی‏متر در روز و با میانگین تبخیر 18/10 میلی‌متر در روز به‌منزلۀ روشی مناسب برای محاسبۀ تبخیر از سطح آزاد آب توصیه می‏شود. <strong> </strong> <strong> </strong>   https://ije.ut.ac.ir/article_59187_cdee99e33a4addfa9ae73e62c24bc041.pdf