انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 3 3 2016 09 22 Effectiveness thresholdsof rainfall intensity and slope gradient on erosion process in rainfed landsinKalaleh region,Golestan Province آستانه‏ های اثرگذاری شدت بارندگی و شیب بر فرایند فرسایش در دیم ‏زارهای منطقۀ کلالۀ استان گلستان 293 301 60020 10.22059/ije.2016.60020 FA رامیار علی‌رمایی دانشجوی کارشناسی ارشد گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران عبدالواحد خالدی درویشان استادیار گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران 0000-0002-5596-5411 محمود عرب‌خدری دانشیار پژوهشکدۀ حفاظت خاک و آبخیزداری، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، تهران، ایران Journal Article 2016 11 19 The purpose of the present study was to evaluate the response thresholds of the main steps of erosion and sediment transport at plot scale in rainfed lands in Kalaleh region, Golestan province. The rainfall was simulated using Kamphorst simulator with plot dimensions of 25 × 25 cm considering rainfall intensities of 33, 64, 80 and 110 mm hr-1and three slope gradients of 6, 12 and 25% infour replications. Sediment concentration and soil loss were calculated by measuring runoff and sediment at the plot outlets and the results were analyzed in rainfall intensity and slope treatments.Based on the results of statistical analysis, the amount of sediment concentration increased with increasing rainfall intensity on all studied slopes. The main effect of rainfall intensity and slope gradient on sediment concentration and soil loss was significant (P≥0.05), but their interaction effect was not significant. The results of determining subsets using Duncan test showed that sediment concentration had significant change between rainfall intensities of 33 and 64mm hr-1and the slope gradient of6 and 12%, while about soil loss, the subsets were 64 and 80 mm hr-1 and the 12 and 25%, respectively. In other words, with consumption of the linear trends, the plot hydrological response threshold of sediment concentration (sediment detachment and entertainment) wasabout 50 mm hr-1 of rainfall intensity and9% of slope, while in case ofsoil loss (sediment transport) was at the higher rainfall intensities (about 72 mm hr-1) and higher slope gradients (about 18%).         هدف پژوهش حاضر، ارزیابی آستانه‏های پاسخ کرت از نظر بخش‏های مهم فرایند فرسایش و انتقال رسوب در مقیاس کرت در دیم‏زارهای منطقۀ کلالۀ استان گلستان بود. بدین‌منظور شبیه‏سازی باران توسط باران‏ساز کامفورست با ابعاد کرت 25×25 سانتی‏متر در شدت‏های بارندگی 33، 64، 80 و 110 میلی‏متر در ساعت و در شیب‏های 6، 12 و 25 درصد در چهار تکرار انجام شد. غلظت رسوب و هدررفت خاک با اندازه‏گیری رواناب و رسوب در خروجی کرت‏ها محاسبه و نتایج آن در تیمارهای شدت بارندگی و شیب تحلیل شد. بر‌اساس نتایج تحلیل آماری، با افزایش شدت بارندگی در تمام شیب‏های بررسی‌شده، غلظت رسوب افزایش یافت. اثر جداگانۀ شدت بارندگی و شیب بر غلظت رسوب و هدررفت خاک معنا‏دار (05/0≤P) بود، اما اثر متقابل آنها معنا‏دار تشخیص داده نشد. نتایج گروه‏بندی با استفاده از آزمون دانکن نشان داد در فاصلۀ شدت بارندگی 33 و 64 میلی‏متر در ساعت و در فاصلۀ شیب 6 و 12 درصد غلظت رسوب تغییر معناداری داشت؛ در حالی‏که دربارۀ هدررفت خاک حد تغییر معنا‏دار بین 64 و 80 میلی‏متر در ساعت و 12 و 25 درصد بود. به‌بیان دیگر، با فرض خطی‌بودن روند تغییرات، آستانۀ تغییر پاسخ هیدرولوژیکی کرت از نظر غلظت رسوب (جدایش و ورود به عامل حمل) در محدودۀ شدت بارندگی 50 میلی‏متر در ساعت و شیب 9 درصد بود، در حالی‏که دربارۀ هدررفت خاک (انتقال رسوب) در محدوده‏های بیشتری از شدت بارندگی (حدود 72 میلی‏متر در ساعت) و نیز شیب (حدود 18 درصد) بود.         https://ije.ut.ac.ir/article_60020_63213c1d674c64aa9e731eae2dfa88a0.pdf