انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 4 1 2017 03 21 Shift changes and heterogeneity analysis of hydro-climatic variables (A case study: Aji Chai Watershed) تحلیل تغییرات ناگهانی و ناهمگنی متغیرهای هیدرو- اقلیمی (مطالعه موردی : حوزه آبخیز آجی چای) 163 175 60899 10.22059/ije.2017.60899 FA مجید کاظم زاده دانشجوی دکتری مهندسی آبخیزداری‌ـ آب، دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران آرش ملکیان دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران علیرضا مقدم نیا دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران 0000-0002-9058-442X شهرام خلیقی سیگارودی دانشیار دانشکدۀ منابع طبیعی دانشگاه تهران Journal Article 2016 12 04 Shift changes and heterogeneity analyses of hydro-climatic variables is very important in water resources planning and management. In order to shift changes and heterogeneity analyses of Tmin and Tmax, precipitation and discharge, 2, 7 and 7 stations was used over the 40 years (1972-2011), respectively. The results of annual Tmin and Tmax series showed that both of two stations had the significant increasing trend in 1 significance level. The results of precipitation showed no specific spatio-temporal trend in four last decades and identifying the exact pattern of changes was difficult in compared with other variables. Among 7 hydrometric stations, 5 stations showed the significant increasing trend. However, discharge had the most decreasing trend among the studding variables. Shift changes analyses of hydro-climatic variables by four heterogeneity tests, generally indicated the 50.5 percent of Tmax series, 62.5 percent of Tmin series, 26.25 percent of precipitation series and 45 percent of discharge series had heterogeneity in 95% confidence level in the studding stations. Studding shift changes in Tmin and Tmax series showed that all of the changes were positive/ or increasing. In compare with temperature series, shift changes of precipitation as same as its trend have no specific trend. In general, temporally all of the changes occurred in 1990s. <strong> </strong> ‌تحلیل روند و تغییرات ناگهانی و ناهمگنی متغیرهای هیدرو‌ـ اقلیمی اهمیت زیادی در مدیریت و برنامه‏ریزی منابع آب ‌دارد. بدین‌منظور برای تحلیل روند و ناهمگنی بیشترین و کمترین دما از 2 ایستگاه باران‌سنجی، برای بارش از 7 ایستگاه باران‌سنجی و برای دبی از 7 ایستگاه آب‌سنجی با طول دورۀ آماری 40 سال (1351 تا 1390) استفاده شد. در تحلیل روند بیشترین و کمترین دمای سالانۀ نتایج نشان داد هر دو ایستگاه روند افزایشی معنا‏دار در سطح 1 درصد داشته است. نتایج تحلیل روند تغییرات بارش نشان داد روند تغییرات بارش هم از لحاظ زمانی و هم از لحاظ مکانی تغییرات مشخصی طی چهار دهۀ گذشته نداشته است و تعیین الگوی دقیق تغییرات نسبت به متغیرهای دیگر در منطقه دشوار است. از 7 ایستگاه بررسی‌شدۀ آب‌سنجی، 5 ایستگاه روند کاهشی معنا‏دار داشته است. بنابراین، دبی بیشترین روند تغییرات کاهشی را در بین متغیرهای بررسی‌شده در منطقه داشته است. تحلیل تغییرات ناگهانی پارامترهای هیدرو‌ـ اقلیمی توسط چهار آزمون ناهمگنی مشخص شد که به‌طور متوسط 50/50 درصد از سری‏های زمانی بیشترین دما، 50/62 درصد از سری‏های زمانی کمترین دما‌، 25/26 درصد از سری‏های زمانی بارش و 45 درصد از سری‏های زمانی دبی ناهمگنی در سطح اطمینان 95 در ایستگاه‏های مطالعه‌شده داشتند. بررسی تغییرات ناگهانی در داده‏های بیشترین و کمترین دما نشان داد همۀ تغییرات در جهت مثبت است یا به‌بیانی تغییرات ناگهانی افزایشی بوده است. در مقایسه با داده‏های دما، تغییرات ناگهانی داده‏های بارش همانند روند تغییرات آنها از الگوی خاصی پیروی نمی‏کردند. در حالت کلی از لحاظ زمانی، تغییرات ناگهانی متغیرها در بیشتر موارد در دهۀ 1370 اتفاق افتاده است. <strong> </strong> https://ije.ut.ac.ir/article_60899_64dc767cc49483e1b2496029d62456d4.pdf