انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 4 2 2017 06 22 ‏Spatiotemporal assessment of the hydrologic river health index variations in Ardabil Province Watersheds ارزیابی تغییرات زمانی و مکانی شاخص سلامت هیدرولوژیک رودخانه در حوزه‌های آبخیز استان اردبیل 379 393 61475 10.22059/ije.2017.61475 FA سعید خروشی دانشجوی کارشناسی‏ ارشد آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی رئوف مصطفی‌زاده استادیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی اباذر اسمعلی عوری دانشیار گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی مجید رئوف دانشیار گروه مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه محقق اردبیلی Journal Article 2016 10 31 Assessment of river health can be used as a tool for environmental flow estimation and quantification of the amount, timing and required water flow quality for permanence of river ecosystems. The current  study aims to determine the spatial and temporal changes of rivers health with an emphasis on hydrologic indicators by using statistical tests in Ardabil province. For this purpose, the daily discharge data of 24 hydrometric stations with the period of 1367-1390 was used for river health analysis. In addition, the non-parametric Mann-Kendall test and Sen's estimator method were performed to determine the presence or absence of positive and negative trends at different statistical levels. Also, after dividing the existed study span into four periods, the Kruskal–Wallis test was applied for the investigation of temporal variations and the existence of differences between short-term periods. Results showed a significant decreasing trend of river health in studied stations (13 stations from 24 stations). Sula and Firuzabad stations had significant increasing trend and in other remained stations, no significant trend was identified. According to the results obtained from the maps of spatial variability of river health, maximum and minimum change of river health indicators were observed  in the central part, and northern and southern parts of the province, respectively. Generally, it can be said that, recently, the overall changes as well as reduction in hydrologic flow health have been more compared to the past which can be associated with increase of exploitation intensity from surface water resources as well as reduction in the water yield due to climate change. ارزیابی سلامت رودخانه می‏تواند به‏عنوان ابزاری در برآورد جریان زیست‏محیطی و کمی‏‌کردن مقدار، زمان‏بندی و کیفیت جریان آب مورد نیاز در تداوم حیات اکوسیستم‏های رودخانه‏ای استفاده شود. هدف از مطالعۀ حاضر، تعیین روند تغییرات زمانی و مکانی سلامت رودخانه‏های استان اردبیل با تأکید بر شاخص‏های هیدرولوژیک جریان با استفاده از آزمون‏‏های آماری است. بدین‌منظور از داده‏های دبی روزانۀ ایستگاه‏های هیدرومتری طی دورۀ آماری 1367‌ـ 1390 برای تجزیه و تحلیل سلامت رودخانه و از آزمون ناپارامتریک من‌ـ کندال و روش تخمینگر سن به‌منظور تعیین وجود داشتن یا نداشتن روند مثبت و منفی در سطوح مختلف آماری استفاده شد. همچنین پس از تقسیم‏بندی دورۀ آماری موجود به چهار دورۀ پنج‌ساله، از آزمون کروسکال والیس برای بررسی تغییرات زمانی و وجود تفاوت در دوره‌‏های کوتاه‏مدت استفاده شد. نتایج پژوهش روند کاهشی معنا‏دار سلامت رودخانه در ایستگاه‏های مطالعه‌شده (13 ایستگاه از 24 ایستگاه) را نشان داد. ایستگاه‏های سولا و فیروزآباد روند افزایشی معنا‏داری داشتند و در ایستگاه‏های باقی‏مانده روندی معنا‏دار تشخیص داده نشد. با توجه به نتایج به‌دست‌آمده از نقشه‏های تغییرات مکانی سلامت رودخانه، بیشترین تغییر وضعیت شاخص سلامت رودخانه در بخش مرکزی و کمترین تغییرات و کاهش شاخص یادشده در قسمت‏های شمالی و جنوبی استان مشاهده شد. در مجموع، می‏توان گفت که میزان تغییرات و کاهش درجۀ سلامت هیدرولوژیک جریان در دوره‏های اخیر بسیار بیشتر از گذشته بوده است که می‏تواند با افزایش شدت بهره‏برداری از منابع آب سطحی و کاهش آبدهی بر اثر تغییرات اقلیمی مرتبط باشد.<br /> <strong> </strong> https://ije.ut.ac.ir/article_61475_ccea78aab568564a66df44db34240d4e.pdf