انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 4 2 2017 06 22 Assessment of spatial distribution of soil erodibility in Khoor and Biabanak Regions بررسی توزیع فضایی عوامل مؤثر بر فرسایش ‏پذیری خاک در منطقۀ خور و بیابانک 561 571 61492 10.22059/ije.2017.61492 FA سید علی موسوی دانشجوی دکتری بیابان ‏زدایی، گروه مهندسی علوم بیابان، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان سید حجت موسوی استادیار گروه جغرافیا و اکوتوریسم، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان ابوالفضل رنجبر فردوئی دانشیار گروه مهندسی علوم بیابان، دانشکدۀ منابع طبیعی و علوم زمین، دانشگاه کاشان سید جواد ساداتی نژاد دانشیار دانشکدۀ علوم و فنون نوین دانشگاه تهران Journal Article 2016 12 30 Currently, erosion is one of the most important environmental problems in Iran watersheds. Therefore, determination of the sediment and soil erodibility is very important for conservation and management of natural resources. The current study aims to evaluate the spatial distribution of soil erodibility and its relationship with some of the soil properties using geostatistical methods in the Khoor and Biabanak regions. For this purpose, 33 soil samples were taken from depths of 0-50 cm along three transects from playa to mountain units for determination of the components of sand, clay, silt, organic carbon and organic matter. Values of K factor and SEI were calculated using the values of these parameters. Finally, to determine the spatial distribution, interpolation methods were tested and the most suitable method was chosen. The results showed that Radial Basis Function was the most suitable of interpolation methods for the spatial distribution of the elements of sand, clay and K factor with RMSE 3.27, 3.22 and 0.0036, respectively. The simple Kriging method was suitable for carbon components and organic material with RMSE 0.34 and 0.59, respectively. For silt, Kriging Ordinary with RMSE 0.88, and for SEI index, Universal Kriging method with RMSE 0.0014 were suitable. According to the results of soil erodibility values, minimum and maximum amounts of K factor with 0.025 and 0.07 t h MJ^{− 1} mm^{− 1}, as well as minimum and maximum values of SEI with 0.03 and 0.07 are extensive in the East, West and North West areas, respectively. در حال حاضر فرسایش یکی از معضلات مهم زیست‏محیطی حوضه‏های آبخیز ایران به‏شمار می‏رود و تعیین میزان رسوب و فرسایش‏پذیری خاک برای حفاظت و مدیریت منابع طبیعی بسیار حائز اهمیت است. بنابراین، هدف از پژوهش حاضر ارزیابی توزیع فضایی فرسایش‏پذیری خاک در منطقۀ خور و بیابانک و ارتباط آن با برخی خصوصیات فیزیکی خاک با استفاده از روش‏های زمین‏آمار است. بدین‌منظور تعداد 33 نمونه خاک در امتداد سه ترانسکت از واحد پلایا تا کوهستان برای تعیین مقادیر مؤلفه‏های ماسه، رس، سیلت، کربن آلی و مواد آلی، از عمق صفر تا 50 سانتی‌متری برداشت شد. سپس از طریق روش‏های آزمایشگاهی مقادیر پارامترهای یادشده اندازه‏گیری شد و مقدار عامل فرسایش‏پذیری (K) و شاخص فرسایش‏پذیری خاک (SEI) محاسبه شد. درنهایت، به‌منظور بررسی توزیع فضایی پارامترهای یادشده انواع روش‏های میان‌یابی آزمایش و مناسب‏ترین روش انتخاب شد. نتایج نشان داد برای توزیع فضایی مؤلفه‏های ماسه، رس و عامل K، روش تابع پایۀ شعاعی به‏ترتیب با RMSE 27/3، 22/3 و 0036/0، برای مؤلفه‏های کربن و مادۀ آلی روش کریجینگ ساده به‏ترتیب با RMSE 34/0 و 59/0، برای سیلت روش کریجینگ معمولی با RMSE 88/0، و برای شاخص SEI روش کریجینگ جهانی با RMSE 0014/0 مناسب‏ترین روش‏های میان‏یابی شناخته شدند. درنهایت، کمترین و بیشترین مقادیر عامل K با 025/0 و 07/0 تن در ساعت بر مگا‌ژول میلی‏متر و همچنین کمینه و بیشینۀ شاخص SEI با مقادیر 03/0 و 07/0 به‏ترتیب در قسمت‏های شرقی، و غرب و شمال غربی منطقه گسترده شده است.<br /> <strong> </strong><br /> <strong> </strong><br /> <strong> </strong> https://ije.ut.ac.ir/article_61492_b538248d38711735fc1fb58a02198a26.pdf