انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 5 1 2018 03 21 Variability of Sediment Rating Equations in the Length of some Rivers of Kermanshah, Kurdistan, Zanjan and Gilan Provinces تغییرپذیری معادلات سنجۀ رسوب در طول برخی رودخانه های استان های کرمانشاه، کردستان، زنجان و گیلان 307 318 64954 10.22059/ije.2017.233029.596 FA جبار هادی قورقی کارشناس ادارۀ منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان دهگلان، بخش یگان حفاظت، استان کردستان لیلا غلامی استادیار، گروه مهندسی آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری 0000-0003-0735-2669 ادریس کرمی دانش‏ آموختۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه پیام نور تهران، مرکز شرق Journal Article 2017 05 13 The study of sediment transport capacity and sediment transport process has especially important in rivers hydraulic and its morphology. Given that, the changes studies of corrective coefficient in various methods of sediment estimation can be useful, therefore, the present study for the changes comparison of corrective coefficients from up-stream to down-stream Gharasu river (Kermanshah), Negel and Sarvabad rivers (Kurdistan) and Ghezelozan river (Kurdistan, Zanjan and Gilan) was conducted using LQMLE, Smearing, CF1, CF2, normal and FAO hydrology methods. The results showed that from up-stream to down-stream river, the erodibility in up-stream watershed of stations decreased with rerducing equation coefficient and the sediment transport increased with the enhancement equation power. The reducing and decresing equation power and coefficient in down-stream direct of various cross sections of rivers can be added the areas with less slope to up-stream watershed. In studied stations, the applied hydrologic methods (expect FAO method) estimated the sediment rate less than observed sediment rate. Also, the comparison of observed and estimated sediment rates showed that the down-watershed stations had the estimated sediment difference less than toward up-watershed stations. بررسی ظرفیت حمل رسوب و فرایند انتقال رسوب در هیدرولیک رودخانه‏ها و ریخت‏شناسی آن، اهمیت ویژه‏ای دارد. با توجه به اینکه مطالعۀ تغییرات ضرایب اصلاحی در روش‏های مختلف برآورد رسوب می‏تواند مفید باشد، بنابراین پژوهش حاضر به‌‌منظور مقایسۀ تغییرات مقادیر ضرایب اصلاحی از بالادست به پایین‏دست رودخانه‏های قره‏سو (کرمانشاه)، نگل و سروآباد (کردستان) و قزل‏اوزن (کردستان، زنجان و گیلان) با استفاده از روش‏های هیدرولوژیکی LQMLE، Smearing، <sub>1</sub>CF، <sub>2</sub>CF، معمولی و FAO انجام شده است. نتایج نشان داد از بالادست به پایین‏دست رودخانه، با کاهش ضریب معادله، فرسایش‏پذیری در حوضۀ بالادست ایستگاه‏ها کاهش و با افزایش توان معادله، انتقال رسوب افزایش یافت. کاهش و افزایش ضریب و توان معادلات در جهت پایین‏دست مقاطع مختلف رودخانه می‏تواند به‏دلیل اضافه‌شدن مناطق با شیب کمتر به حوضۀ بالادست است. در ایستگاه‏های مطالعه‌شده، روش‏های هیدرولوژیکی استفاده‌شده (به‏جز روش FAO) مقدار رسوب را کمتر از مقدار رسوب مشاهده‏ای تخمین زدند. همچنین، مقایسۀ مقادیر رسوب مشاهده‏ای و برآوردی نشان داد ایستگاه‏های پایین‏دست حوضه اختلاف رسوب برآورد کمتری نسبت به ایستگاه‏های بالادست داشت. مقایسۀ روش‏های استفاده‌شده نشان داد در ایستگاه یساول روش FAO با خطای نسبی، کارایی مدل و شاخص توافق به‏ترتیب 31/4، 454/0 و 750/0، ایستگاه قره‏گونی روش LQMLE با خطای نسبی و کارایی مدل و شاخص توافق به‏ترتیب 17/68-، 285/0 و 526/0، در ایستگاه پل‏دختر نیز روش LQMLE با خطای نسبی و کارایی مدل و شاخص توافق به‏ترتیب 41/53-، 377/0 و 647/0 و نیز روش LQMLE برای ایستگاه هیدرومتری استور به‏ترتیب با خطای نسبی و کارایی مدل و شاخص توافق، 53/25-، 680/0 و 874/0 مناسب‏ترین روش تخمین رسوب ارزیابی شدند. در ایستگاه‏های هیدرومتری دوآب ‏مرگ، پل ‏کهنه و قورباغستان به‏ترتیب روش‏های LQMLE، <sub>2</sub>CF و LQMLE مناسب‏ترین روش ارزیابی تخمین رسوب بودند. در ایستگاه‏های هیدرومتری شویشه و کوماسی نیز روش FAO بهترین روش ارزیابی تخمین رسوب بود. بار بستر رسوب معلق فرسایش‏پذیری‌ منحنی سنجۀ رسوب واسنجی https://ije.ut.ac.ir/article_64954_2937881ca69a4dcccb9e3ebfa7b0c0de.pdf