انجمن آبخیزداری ایران مجله اکوهیدرولوژی 2423-6098 7 1 2020 03 20 Prioritization of Sub-watersheds from Flooding Viewpoint using the Hec-Hms Model in Upstream of Shiraz Khoshk River اولویت‏ بندی زیرحوضه ‏ها از نظر سیل‏ خیزی با استفاده از مدل HEC-HMS در بالادست رودخانۀ خشک شیراز 47 57 75819 10.22059/ije.2020.284092.1145 FA زهرا نصیری کارشناسی ارشد مهندسی آبخیزداری، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه یزد علی طالبی استاد، گروه مرتع و آبخیزداری، دانشکدۀ منابع طبیعی، دانشگاه یزد Journal Article 2019 08 07 Flood is among the complex and destructive natural phenomena that causes heavy damage every year. River routing and spatial situation of the sub-catchments are effective factors on floods in catchment outlets. Hence, for performing the flood control projects in upstream parts of catchments, their effects on flood should be investigated. In this research, the priority of the sub-watersheds was considered for flood occurance in the Chenar -Soukhteh watershed using the HEC-HMS model. After providing the data needed for flood hydrographs, the SCS hydrological simulation methods was used. Prioritization of the sub-catchments for flooding was done by utilizing the HEC-HMS model. Model calibration was done by sensitive parameters including initial losses, curve number and lag time. In order to evaluate the effects of flooding, two indicators of physical criteria such as flux peak flow and flow volume were considered in each step. By applying the repetitive method for individual removal of sub-catchment, flood hydrographs corresponding to its precipitation were calculated for each sub-catchment. Then, with successive elimination of sub-catchment, the effect of each one in the production of flood output was obtained. The results showed that in events that were calibrated in medium CN conditions, sub-catchment 5 had the first priority in terms of flooding, while in the case of wet-calibrated CN, sub-catchment 6 has the first priority. سیل یکی از پدیده‏های پیچیده و مخرب طبیعی است که هرساله خسارت‌های سنگینی به وجود می‌آورد. از این‏رو، برای اجرای برنامه‏های کنترل سیلاب در بالادست حوضه‏های بزرگ باید چگونگی تأثیر آنها را بر سیلاب حوضه ارزیابی کرد. در تحقیق حاضر به اولویت‏بندی زیرحوضه‏‏ها از نظر سیل‏خیزی در حوضۀ آبخیز چنارسوخته با مساحت 036/141 کیلومترمربع با استفاده از نرم‏افزار HEC-HMS پرداخته ‏شده است. در تحقیق پیش رو پس از تهیۀ اطلاعات مورد نیاز برای تهیۀ هیدروگراف سیل، از روش شبیه‏سازی هیدرولوژیکی SCS در شبیه‏سازی تبدیل بارش به رواناب در سطح زیرحوضه‏ها و همچنین به‏منظور استخراج هیدروگراف سیل خروجی حوضه از روش SCS استفاده ‏شده است. اولویت‏بندی زیرحوضه‏ها از نظر سیل‏خیزی با به‏کارگیری مدل HEC-HMS و واسنجی لازم با پارامترهای تلفات اولیه، شمارۀ منحنی و زمان تأخیر صورت گرفت. همچنین، به‏منظور ارزیابی آثار سیل‏خیزی دو معیار فیزیکی شامل دبی اوج جریان و حجم جریان در نظر گرفته‏ شد. هیدروگراف‏های سیل متناظر با بارش، برای هر یک از زیرحوضه‏ها محاسبه شد و سپس با حذف متوالی زیرحوضه‏ها، میزان تأثیر هر یک از آنها در تولید سیل خروجی به دست آمد. با در نظر گرفتن شرایط پیشین خاک بر اساس مجموع بارندگی پنج روز قبل، شمارۀ منحنی در شرایط مرطوب و متوسط برای رویدادها محاسبه شد. نتایج نشان داد در رویدادهایی که با CN های کالیبره‌شده در شرایط متوسط اجرا شدند، زیرحوضۀ 5 ‌اولویت اول از نظر سیل‏خیزی دارد و در رویدادهایی که با CN های کالیبره‌شدۀ مرطوب اجرا شدند، زیرحوضۀ 6 ‌اولویت اول از نظر سیل‏خیزی دارد. https://ije.ut.ac.ir/article_75819_a22f44365b5f2941815eec4d013a94b2.pdf