خشکسالیهای اخیر و استفادۀ بیرویه از آب زیرزمینی بهویژه برای مصارف کشاورزی از مشکلات بارز بسیاری از دشتهای کشور است. بحران آب گریبانگیر تمامی دشتهای کشور شده است و بهعلت کاهش منابع آب سطحی و خشکسالیهای پیدرپی بهناچار بهرهبرداری از منابع آب زیرزمینی بهصورت غیرمجاز فزونی یافته است. در این میان اطلاع از وضعیت بیلان آبی دشتها میتواند در مدیریت مناسب منابع آب منطقه کمک کند. دشت تویسرکان یکی از دشتهای مهم استان همدان است که زمینهای کشاورزی وسیعی دارد و هر ساله به وسعت آنها افزوده میشود و به تبع آن فشار به منابع آب زیرزمینی هر ساله افزایش مییابد. بنابراین، هدف از تحقیق حاضر بررسی بیلان آبی دشت تویسرکان در سال آبی 1387ـ 1388 برای مدیریت بهینۀ منابع آب بهویژه برای مصارف کشاورزی است. به این منظور بعد از ترسیم خطوط همپتانسیل دشت به شناسایی ورودیها و خروجیهای دشت اقدام و بیلان آب زیرزمینی بهصورت دستی محاسبه شد. در گام بعدی با استفاده از تعیین تغییرات حجم ذخیره، صحت محاسبات بیلان دشت تعیین شد. درنهایت، با تعیین نقشههای ورودی لازم و تهیۀ اطلاعات اولیه مدل عددی مادفلو در نرمافزار GMS ران شد. نتایج نشان داد که بیلان دشت منفی و کسری مخزن به میزان 2/12- میلیون مترمکعب در سال آبی 1387ـ 1388 است. نتایج بیلان آب دستی و تغییرات حجم سطح ایستابی دشت، نتایج مدل آب زیرزمینی مادفلو را تأیید کرد.
پورمحمدی، سمانه؛ ملکینژاد، حسین؛ ربابه، پورشرعیانی،1391، «مقایسۀ کارایی روشهای شبکۀ عصبی و سریهای زمانی در پیشبینی سطح آب زیرزمینی (مطالعۀ موردی: زیرحوضۀ بختگان استان فارس)»، مجلۀ پژوهشهای حفاظت آب و خاک گرگان.
پورمحمدی، سمانه؛ جعفری، هادی؛ دستورانی، محمدتقی؛ مساح بوانی، علیرضا، 1393، بررسی بیلان آب زیرزمینی دشت تویسرکان، همایش ملی قنات و قناتداری، دانشگاه بیرجند (چاپ شده).
شیرافکن، ملیحه؛ جعفری، هادی، 1392، ارزیابی بیلان هیدروژئولوژیکی آبخوان بهاباد در استان یزد، هشتمین همایش زمینشناسی مهندسی و محیط زیست ایران، دانشگاه فردوسی مشهد.
فاتحی مرج، احمد؛ طائی سمیرمی، مجید؛ میرنیا، سیدخلاق، 1390، مدیریت منابع آب زیرزمینی با استفاده از مدل عددی MODFLOW مطالعۀ موردی: دشت گربایگان استان فارس، چهارمین کنفرانس مدیریت منابع آب ایران، تهران، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، http://www.civilica.com/Paper-WRM04-WRM04_153.html
محمدی قلعهنی، مهدی؛ کیومرث، ابراهیم؛ عراقینژاد، شهاب، 1391، «ارزیابی تأثیر عوامل اقلیمی بر افت منابع آب زیرزمینی (مطالعۀ موردی: آبخوان دشت ساوه)»، مجلۀ پژوهشهای حفاظت آب و خاک، جلد نوزدهم، ش چهارم.
نیکبخت، جعفر؛ نجیب، زهرا؛ حسن، پوراقدم،1391، تبدیل سیستمهای آبیاری سنتی به تحت فشار بر افزایش ذخیره و سطح آب زیرزمینی مطالعۀ موردی: دشت عجبشیر، آذربایجان، اولین کنفرانس ملی راهکارهای دستیابی به توسعۀ پایدار.
Ashraf, A and Zulfiqar, Ahmad., 2012, Integration of Groundwater Flow Modeling and GIS, Water Resources Management and Modeling, ISBN: 978-953-51-0246-5.
Gaur, S., Chahar, B and Didier, R., 2011, Graillot a,2Combined use of groundwater
modeling and potential zone analysis for management of groundwater, International Journal of Applied Earth Observation and Geoinformation 13 (2011) 127–139.
Pisinaras, V., Petalas, C., Tsihrintzis, V.A and Zagana, E., 2007: A Groundwater Flow Model for Water Resources Management in the Ismarida Plain, North Greece. Environmental Modeling and Assessment, 12: 75-89.
Sarah S, Ahmed, S., Boisson, A., Violette, S and Marsily, G., 2014, Projected groundwater balance as a state indicator for addressing sustainability and management challenges of overexploited crystalline aquifers, Journal of HydrologyVolume 519, Part B, 27 November 2014, Pages 1405–1419.
Yang, Q. C., Liang, J., Yang, Z. P., 2012, Numerical Modeling of Groundwater Flow in Daxing(Beijing, China), 2nd International Conference on Advances in Energy Engineering.
