ارزیابی کیفیت آب رودخانه تلوار با استفاده از نمودارهای هیدروشیمی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 دانشکده منابع طبیعی و علوم دریایی، دانشگاه تربیت مدرس، نور، ایران

2 دانشکده منابع طبیعی دانشگاه تربیت مدرس

چکیده

این پژوهش با هدف بررسی کیفیت شیمیایی آب‌های سطحی در سه ایستگاه مهرآباد، چم‌شور-شادی‌آباد و چم‌شور-دلبران در حوزه آبخیز رودخانه تلوار انجام شد. پارامترهای فیزیکوشیمیایی شامل یون‌های اصلی (Na⁺، K⁺، Ca²⁺، Mg²⁺، Cl⁻، SO₄²⁻، HCO₃⁻،⁻ CO₃²)، هدایت الکتریکی (EC)، مواد جامد محلول (TDS) و pH مورد بررسی قرار گرفتند. برای تفسیر داده‌ها از نمودارهای هیدروشیمیایی Piper، Durov، Gibbs،Stiff ، USSL‌ استفاده گردید. نتایج نشان‌دهنده غلبه کاتیون‌های سدیم و پتاسیم و آنیون‌های کلراید و سولفات بود، در حالی که کلسیم و بی‌کربنات تنها در برخی نقاط محدود مشاهده شد. نمودارهای Piper و Durov، تحول تیپ آب از کلسیم-بی‌کربنات به سدیم-کلراید/سدیم-سولفات را تأیید کردند. نمودار Gibbs نشان داد که تبخیر و انحلال کانی‌ها، مکانیسم‌های غالب کنترل‌کننده کیفیت آب هستند. بر اساس نمودار USSL، بیشتر نمونه‌ها در رده‌های شوری بالا (C4-C3) و سدیم بالا (S3-S2) قرار گرفتند. شاخص‌های کشاورزی نیز خطر سدیمی شدن خاک و کاهش نفوذپذیری آن را تأیید کردند.ترکیب شیمیایی آب در این حوضه عمدتاً تحت تأثیر تبخیر، تبادل یونی و انحلال کانی‌های تبخیری و کربناتی است. استفاده مستقیم از این آب‌ها برای آبیاری بدون مدیریت مناسب خاک (مانند شست‌وشوی نمک‌ها و افزودن گچ کشاورزی) محدودیت دارد. مدیریت پایدار منابع آب برای جلوگیری از شور و سدیمی شدن خاک ضروری می‌باشد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 25 فروردین 1405
  • تاریخ دریافت: 24 آذر 1404
  • تاریخ بازنگری: 23 فروردین 1405
  • تاریخ پذیرش: 25 اسفند 1404
  • تاریخ اولین انتشار: 25 فروردین 1405
  • تاریخ انتشار: 25 فروردین 1405