ارزیابی اکوهیدرولوژی کارست و پتانسیل تغذیه آب‌های زیرزمینی در منطقه جنگلی درفک، شمال ایران

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشکده علوم زمین- گروه آبشناسی و زمین شناسی زیست محیطی- دانشگاه صنعتی شاهرود

2 دانشکده علوم زمین-دانشگاه صنعتی شارود

3 دانشکده علوم زمین-دانشگاه صنعتی شاهرود

چکیده

تغذیه آب‌های زیرزمینی در آبخوان‌های کارستی سازندهای کربناته نقش اساسی در تأمین منابع آب شیرین و پایداری اکوسیستم‌های وابسته به آب دارد. منطقه کارستی-جنگلی درفک در استان گیلان، با اقلیم مرطوب و توپوگرافی پیچیده، نمونه‌ای شاخص از سامانه‌های اکوهیدرولوژیکی است. در این مطالعه، به‌منظور ارزیابی پتانسیل تغذیه آب‌های زیرزمینی در این محیط ناهمگن، از مدل اصلاح‌شده APLIS استفاده گردیده است. لایه‌های اطلاعاتی با استفاده از داده‌های GIS و سنجش از دور تهیه و از طریق فرآیند تحلیل سلسله‌مراتبی (AHP) وزن‌دهی شدند. نتایج نشان می‌دهد که ۴/۳۰ درصد از منطقه دارای پتانسیل تغذیه متوسط (نرخ تغذیه سالانه ۴۰-۴۲ درصد) است. حجم تغذیه سالانه در این منطقه با توجه به مساحت کل سازندهای کربناته و میانگین نرخ تغذیه (۴۲ درصد)، حدود ۱۶۳ میلیون مترمکعب در سال برآورد شده است. این مطالعه نشان می‌دهد که رویکرد اصلاح‌شده APLIS، در ترکیب با AHP و GIS، مدلی کارآمد برای تحلیل اکوهیدرولوژی و ارزیابی تغذیه آب‌های زیرزمینی در محیط‌های کارستی مرطوب و جنگلی فراهم می‌کند. نتایج این پژوهش می‌تواند مبنایی قابل اعتماد برای مدیریت پایدار منابع آب، حفاظت از چشمه‌های کارستی، تعیین حریم کیفی و کمی منابع آب، و برنامه‌ریزی کاربری اراضی در مناطق جنگلی ارائه دهد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات



مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 03 خرداد 1405
  • تاریخ دریافت: 03 بهمن 1404
  • تاریخ بازنگری: 29 بهمن 1404
  • تاریخ پذیرش: 03 خرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار: 03 خرداد 1405
  • تاریخ انتشار: 03 خرداد 1405