مجله اکوهیدرولوژی

مجله اکوهیدرولوژی

ارزیابی تاثیر احداث سازه های آبی بر میزان رواناب سطحی خروجی از حوضه با استفاده از مدل HEC-HMS

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 گروه مهندسی آب، دانشکده کشاورزی، دانشگاه شهرکرد، شهر، ایران
2 Water engineering department, shahrekord university, shahrekord, Iran
10.22059/ije.2026.419285.1922
چکیده
هدف: ارزیابی اثرات هیدرولوژیکی بندهای خاکی موجود بر رواناب سطحی و جریان پایین‌دست در زیرحوضه سودجان–قلعه‌شاهرخ (بالادست سد زاینده‌رود) می‌پردازد و توانمندی مدل‌ HEC-HMS را در شبیه‌سازی این اثرات مورد آزمون قرار می‌دهد.

روش پژوهش: داده‌های روزانه بارش و دبی ایستگاه‌های منطقه‌ای طی دوره ۲۰۱۷ تا ۲۰۲۵ مورد استفاده قرار گرفت. مدل HEC-HMS با به‌کارگیری روش تلفاتSCS-CN، هیدروگراف واحدSCS ، کالیبراسیون (۲۰۱۷–۲۰۲۱) و اعتبارسنجی (۲۰۲۲–۲۰۲۵) شد. سه بند خاکی اصلی با ظرفیت ذخیره کل509220 مترمکعب برای سال هیدرولوژیکی ۲۰۱۷–۲۰۱۸، در دو حالت با سازه و بدون سازه و با فرض سه بار پرشدگی کامل در سال شبیه‌سازی شدند.

یافته‌ها: نتایج نشان داد که با وجود بندهای خاکی، حجم سالانه جریان خروجی تنها 19/0درصد (حدود 103 × 406 مترمکعب) کاهش یافته است، پیک اصلی دبی در خروجی حوضه بدون تغییر و برابر با 8/56 مترمکعب بر ثانیه در ۱۰ مه ۲۰۱۸ باقی مانده و جریان پایه تابستانه به‌صورت جزئی (1/0 تا 6/0 مترمکعب بر ثانیه) افزایش یافته است.

نتیجه‌گیری: بندهای خاکی موجود کنترل قابل‌توجهی بر پیک سیلاب‌ها اعمال نمی‌کنند، اما با تقویت جریان پایه در دوره تابستان، از کشاورزی پایین‌دست حمایت می‌کنند، بدون آن‌که کاهش محسوسی در حجم کل جریان ورودی به حوضه‌های پایین‌دست ایجاد شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 28 مرداد 1405

  • تاریخ دریافت 02 مرداد 1405
  • تاریخ بازنگری 22 مرداد 1405
  • تاریخ پذیرش 28 مرداد 1405
  • تاریخ اولین انتشار 28 مرداد 1405
  • تاریخ انتشار 28 مرداد 1405