مجله اکوهیدرولوژی

مجله اکوهیدرولوژی

توسعه یک رابطه تجربی به‌منظور برآورد تبخیر- تعرق واقعی سالانه و منابع آب تجدید پذیر (منطقه مورد مطالعه: حوضه‌های آبریز ایران)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته کارشناسی ارشد مهندسی عمران-آب، دانشگاه صنعتی شریف و کارشناس تلفیق و بیلان، شرکت مدیریت منابع آب ایران، تهران، ایران
2 استاد دانشکده مهندسی عمران، دانشکدگان فنی، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 دانش‌آموخته دکتری سازه‌های آبی، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی، دانشکدگان کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، تهران، ایران
چکیده
کاربرد روابط تجربی یا تحلیلی موجود در مطالعات ملی برای برآورد تبخیر-تعرق واقعی به دلیل نیاز به داده‌های گسترده هواشناسی و محیطی، با محدودیت همراه است. هدف مقاله حاضر، توسعه یک رابطه تجربی مبتنی بر مبانی فیزیکی برای محاسبه تبخیر-تعرق واقعی سالانه، با استفاده از دو متغیر اقلیمی سالانه (بارش و دما) به همراه دو ویژگی ثابت مکانی (شیب و مختصات جغرافیایی) است. رابطه پیشنهادی بر پایه اطلاعات ۱۱۸۵ واحد هیدروکلیماتولوژیک (حاصل تفکیک ۶۰۹ محدوده مطالعاتی به دو موقعیت دشت و ارتفاعات) توسعه یافته و نتایج آن در سه مقیاس واحد هیدروکلیماتولوژیک، ۳۰ حوضه آبریز درجه‌دو و کشور ارزیابی شده است. مهم‌ترین ویژگی رابطه پیشنهادی، جایگزینی تبخیر-تعرق پتانسیل با دمای متوسط سالانه به‌عنوان نماینده ظرفیت انرژی است. اثر شیب لحاظ شده و برای تدقیق اثر دما، ضریب حساسیت دمایی به‌صورت تابعی از طول و عرض جغرافیایی، منطقه‌ای‌سازی شده است. همچنین برای تأمین قید انرژی در انتهای مرطوب دامنه، یک جزء مجانبی پیوسته به ساختار رابطه افزوده شده است. نتایج نشان می‌دهد رابطه پیشنهادی در مقیاس کشوری خطای حجمی ۰‍۱۶/۰ درصد نسبت به مقادیر متناظر مرجع مستخرج از موازنه بیلان آب، داراست. در مقیاس ۳۰ حوضه آبریز درجه‌دو، میانگین قدر مطلق خطای نسبی ۶۹/۴ درصد است.
کلیدواژه‌ها
موضوعات


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 09 آبان 1405

  • تاریخ دریافت 11 مهر 1405
  • تاریخ بازنگری 28 مهر 1405
  • تاریخ پذیرش 09 آبان 1405
  • تاریخ اولین انتشار 09 آبان 1405
  • تاریخ انتشار 09 آبان 1405