مجله اکوهیدرولوژی

مجله اکوهیدرولوژی

بررسی تأثیر شیرابه‏های مرکز دفن زباله بر کیفیت آب‏های زیرزمینی شهرستان بجنورد با رویکرد طراحی محل دفن استاندارد و یا جایگزینی هاضم بی‏ هوازی

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان
احمد حاجی نژاد 1
پوریا ثروتی 2
حسین یوسفی 1
1 استادیار، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، مهندسی انرژی‏های تجدیدپذیر، دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران
10.22059/ije.2015.57299
چکیده
یکی از عوامل‏ مهمی که سهم بسزایی در آلودگی منابع آب زیرزمینی دارد، دفع مواد زاید جامد و زباله‏های شهری است. در شهرستان بجنورد روزانه 200 تن زباله تولید می‏شود و این مقدار زباله سبب رهاسازی 33 میلیون لیتر شیرابه در سال می‏شود که به‌علت نبود سیستمی صحیح در دفع مواد زاید و طراحی نامناسب مراکز دفن زباله، سبب بروز نگرانی دربارۀ نفوذ هیدروکربن‏ها و فلزات سنگین به آب‏های زیرزمینی شده‏ است. در این پژوهش از 2 چاه بالادست و 2 چاه پایین‌دست محل دفن زباله نمونه‌برداری صورت گرفت. میانگین غلظت متغیرهای NH3، NO3-، PO43-، SO42-، Cl، Mg2+، K+ و Na+ در چاه‏های بالا‌دست به‌ترتیب 02/0، 27/20، 17/0، 2/141، 8/89، 52/38، 8/2 و 6/27 میلی‏گرم در لیتر و در چاه‏های پایین‌دست 08/0، 25/51، 5/0، 1/200، 2/182، 32/71، 1/7 و 8/218 میلی‏گرم در لیتر اندازه‏گیری شده است. با توجه به زیاد‌بودن غلظت آلاینده‏های NO3-، PO43-، Mg2+، K+، Na+ و TDS نسبت به میزان استاندارد، می‏توان دریافت که نفوذ شیرابه‏های زباله‏های محل دفن به آب‌های زیرزمینی این منطقه سبب آلودگی آب چاه‏های مجاور محل دفن زباله شده است. به همین‌منظور در این مقاله علاوه بر بررسی آلایندگی آب‏های زیرزمینی در شهرستان بجنورد، پیشنهاد می‌شود با طراحی و مکان‏یابی محل دفن استاندارد جدید با استفاده از منطق فازی و امتیازدهی به معیارهای اصلی، 4 مکان مناسب برای دفن مشخص شود‌ و یا از هاضم بی‏هوازی به جای دفع زباله استفاده شود تا علاوه بر واردنشدن شیرابه‏های زباله به آب‏های زیرزمینی، مقدار حدود 47 میلیون متر‌مکعب بیوگاز در سال تولید شود.
 
 
 
 
 
کلیدواژه‌ها
آبخوان
آب‏های زیرزمینی‌‌
بجنورد‌
شیرابه
مراکز دفن
موضوعات
  1. ذوقی، محمد‌جواد؛ سعیدی، محسن؛ 1389، «میزان تأثیر رطوبت بر نرخ تولید آلاینده در لندفیل‏ها و کنترل آلاینده‏های خروجی با استفاده از سرپوش»، مجله محیط‌شناسی، شمارۀ 54، صص. 27‌ـ 34
  2. ذوقی، محمد‌جواد؛ قویدل، آریامن؛ 1389، «کاربرد مدل HELP در تخمین میزان شیرابۀ تولیدی در دفنگاه زباله، مطالعۀ موردی محل دفن سمنان»، مجلۀ سلامت و محیط، دورۀ چهارم، شمارۀ اول، صص. 65‌ـ 76
  3. منوری، مسعود؛ 1388، «روند تراوش شیرابۀ زباله به آب‏های زیرزمینی و روش‌های کنترل آن». مجلۀ آبوتوسعه، دورۀ سوم، شمارۀ 11، صص. 55‌ـ 65
  4. عبدلی، محمد؛ مدیریتموادزایدجام، انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی، کتاب، 1372.
  5. معاونت برنامه‏ریزی استانداری خراسان شمالی، دفتر آمار و اطلاعات، سالنامۀ آماری استان خراسان شمالی، بجنورد، 1393
  6. وطن‏پرست، مهدی؛ رضایی، حمیده؛ 1391، «مکان‏یابی محل دفن پسماندهای شهری بجنورد با استفاده از GIS و روش فازی»، اولین همایش بین‏المللی مدیریت پسماند، اردیبهشت، مشهد، ایران
  7. حیدرزاده، نیما؛ معیارهای مکان‏یابی محل دفن مواد زاید جامد شهری، تهران، انتشارات سازمان شهرداری‏های کشور، 1382.
  8. جعفرزاده حقیقی‏فرد، نعمت‌الله؛ یغماییان، کامران؛ مدیریت جامع پسماند، چوبانگلوس، جورج، تیسن، هیلاری، ویجل، ساموئل، انتشارات خانیران، 1388.
  9. معاونت محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، راهنمای فنی دفع مواد زاید خطرناک، انتشارات سازمان حفاظت محیط زیست، 1378.
  10. وحیدیان، علی؛ طارقیان، حامدرضا؛ مقدمه‏ای بر منطق فازی برای کاربردهای عملی، انتشارات دانشگاه فردوسی مشهد، 1386.
    1. Gottschall, N; Edwards, M; Topp, E; Bolton, P and et.(2009), Nitrogen, phosphorus, and bacteria tile and groundwater quality following direct injection of dewatered municipal biosolids into soil, J Environ Qual (38) (3): 1066-75
    2.  J. Wagner, B. Bilitewski,(2009), The temporary storage of municipal solid waste Recommendations for a safe operation of interim storage facilities, Waste Management, (29)(5):1693-1701
    3.  EUWID, 2007. Federal Ministry for the Environment, Nature Conservation and Nuclear Safety disbelieves predicted overcapacities on the waste market. EUWID 40/2007. Page 21.
    4. T.H.Christensen, R. Cossu (1992), Landfilling of waste: Leachate, , ELSEVIER SCIENCE Publishers,UK
    5. Fernando T. Wakidaand, David N. Lerner, (2005)” Non-agricultural sources of groundwater nitrate: a review and case study”, (39) (1):3-16
    6. M.O.Looser, M.Parriaux, M.Benismon, (1999), Landfill underground pollution detection and characterization using inorganic traces, Water research, (33) (17):3609-3616
    7. M. El-Fadel, E. Bou-Zeid, W. Chahine, B. Alayli, Temporal variation of leachate quality from pre-sorted and baled municipal solid waste with high organic and moisture content, Waste Manag. 11 (1001) 129–181.

  • تاریخ دریافت 01 مرداد 1394
  • تاریخ بازنگری 17 مرداد 1394
  • تاریخ پذیرش 01 آبان 1394
  • تاریخ اولین انتشار 01 آبان 1394
  • تاریخ انتشار 01 مهر 1394