تحلیل چندمتغیره شاخص آلودگی آبخوان قزوین با استفاده از توابع مفصل آرشمیدسی و الیپتیک

مفیدی, محمد; هوشیاری پور, فرهاد; کاردان مقدم, حمید; نوری, روح اله

doi:10.22059/ije.2026.415928.1916

تحلیل چندمتغیره شاخص آلودگی آبخوان قزوین با استفاده از توابع مفصل آرشمیدسی و الیپتیک

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

محمد مفیدی ¹

فرهاد هوشیاری پور ²

حمید کاردان مقدم ³

روح اله نوری ⁴

¹ واحد علوم و تحقیقات تهران

² گروه مهندسی عمران، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات تهران

³ موسسه تحقیقات آب، وزارت نیرو

⁴ دانشگاه تهران

10.22059/ije.2026.415928.1916

چکیده

منابع آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه‌خشک ایران، از جمله آبخوان قزوین، تحت فشار فزاینده‌ای ناشی از بهره‌برداری بیش از حد و تغییرات اقلیمی قرار دارند. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی چندمتغیره آلودگی آبخوان قزوین، با استفاده از شاخص کیفیت آب زیرزمینی بر مبنای یازده پارامتر: Na⁺، K⁺، Mg²⁺، Ca²⁺، SO₄²⁻، Cl⁻، HCO₃⁻، pH، TDS، EC و TH و با بکارگیری شش خانواده تابع مفصل شامل گوسی، t-استیودنت، کلایتون، فرانک، جو و AMH انجام شده است. داده‌های مورد استفاده مشتمل بر اطلاعات ۲۸ پیزومتر دشت قزوین است که طی دوره ۱۳۸۵–۱۴۰۱ موجود است. در این مطالعه با در اختیار داشتن اطلاعات در پیزومترهای مختلف، از توابع مفصل برای تحلیل مکانی-زمانی شاخص آلودگی در پهنه دشت قزوین استفاده شده است. نتایج نشان داد توابع مفصل AMH، کلایتون و فرانک در شبیه سازی ارتباط شاخص GWQI در پیزومترها، مدل‌های برتر هستند. دوره بازگشت توأم TAND برابر ۱۱.۱۱ سال در برابر TOR برابر ۱.۷۳ سال است که تفاوت ۶.۴ برابری را نشان داده و اثبات می‌کند رویکرد تک‌متغیره ریسک را به‌طور سیستماتیک دست کم می‌گیرد. نتایج مطالعات نشان می دهد که می توان از توابع کاپولای شرطی برای تحلیل مکانی-زمانی ریسک آلودگی آبخوان به صورت احتمالاتی استفاده کرد.

کلیدواژه‌ها

آبخوان قزوین

احتمال توام

تابع مفصل

دوره بازگشت شرطی

شاخص آلودگی آب

موضوعات