صحت سنجی روابط تعیین بارش مؤثر در مناطق پرباران و کم باران ایران (مطالعه موردی رشت و داران)

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد آبیاری و زهکشی، گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشگاه تهران، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه تهران

2 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آب، آبیاری و زهکشی، گروه علوم و مهندسی آب، دانشکدۀ کشاورزی، دانشگاه فردوسی مشهد

3 استاد گروه علوم و مهندسی آب دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه فردوسی مشهد

4 استاد گروه مهندسی آبیاری و آبادانی دانشکدۀ کشاورزی دانشگاه تهران

چکیده

با توجه به اهمیت حیاتی آب در زندگی بشر، شناخت دقیق کل باران و همچنین مقدار قابل استفاده یا مؤثر آن به‏منظور برنامه‏ریزی اقتصادی و آب مورد نیاز در صنعت، شرب و کشاورزی ضروری است. شناسایی و به‏کارگیری روشی مناسب برای برآورد بارش مؤثر به‌خصوص در کشت دیم اهمیت دوچندانی دارد. در پژوهش حاضر به‌منظور تعیین مناسب‏ترین روش تجربی برآورد بارش مؤثر در زراعت دیم، از داده‌های آماری بارندگی 20 ساله (1991 تا 2011) برای محصولات گندم، جو، نخود و عدس برای مناطق پربارش (رشت در استان گیلان) و نیز مناطق کم‌بارش (داران در استان اصفهان) استفاده شده است. در این پژوهش از پنج روش‏ تجربی مختلف تعیین بارش مؤثر از جمله: روش‏های سرویس حفاظت خاک ادارۀ کشاورزی ایالات متحده (SCS)، بارش قابل اطمینان، تجربی، وزارت کشاورزی ایالات متحده (USDA) و درصدی استفاده شده است. نتایج این ارزیابی نشان داده است در رشت همۀ روش‏های بارش مؤثر در زمینۀ کشت دیم قابل استفاده هستند، اما در داران، که یک منطقۀ کم‌باران است، برای استفاده از این روش‏ها لازم است که از قبل واسنجی شوند. نتایج نشان داده است به‏منظور اولویت‏بندی استفاده از روش‏های بررسی‌شده در این دو منطقه، روش‏های SCS و USDA برای رشت و روش‏های USDA و درصدی برای داران پیشنهاد می‏شود. از آنجا که میزان و زمان ریزش باران قابل کنترل نیست، می‏توان با به‌کارگیری تدابیری میزان کارایی بارش و در نتیجه بارش مؤثر را افزایش داد. از جمله می‏توان به کاهش رواناب سطحی، ذخیرۀ آب برای اوقات کم‌باران، کاهش عمق نفوذ آب و برنامه‏ریزی به‌منظور کشت گونه‏های منطبق بر رژیم بارش اشاره کرد.
 
 

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation of the determination relationship of effective rainfall in high rainfall and low rainfall zones (Case Study: Rasht and Daran)

نویسندگان [English]

  • Shamim Larijani 1
  • Mohammad Salarian 2
  • Amin Alizadeh 3
  • Teymour Sohrabi 4
1 PhD Candidate, Water Engineering, Department of Water Sciences and Engineering, Ferdowsi University of Mashhad
2 MA Student in Water Engineering, Department of Water Sciences and Engineering, University of Tehran
3 Professor, Department of Water Sciences and Engineering, Ferdowsi University of Mashhad
4 Professor, Department of Water Sciences and Engineering, University of Tehran
چکیده [English]

Given the vital importance of water in human life, recognizing the effective use of rainfall and crop water requirement and economic planning are very important. Identifying and applying appropriate method for estimating effective rainfall, especially in rainfed is highly important. The current study aims to determine the most suitable experimental method for estimating effective rainfall for sowing Wheat, Barley, Peas and Lentils in high rainfall zones (Rasht in Gilan) as compared to low rainfall zones (Daran in Isfahan). In this study, five different experimental methods are presented in order to determine the effective rainfall including: the Soil Conservation Service (SCS), reliable method, empirical method, United States Department of Agriculture (USDA), and percentage method. The results show that all methods used for determination of  effective rainfall in Rasht are useful. However, these methods require to be pre-calibrated in order to determine the effective rainfall in Daran identified as a low rainfall area. Based on the obtained results, as regards prioritization of using the methods under study in these areas, SCS and USDA methods are proposed for Rasht, while the USDA and percentage methods are proposed for Daran. Since the amount and duration of rainfall is not controllable, effective strategies can be applied to increase   precipitation efficiency and consequently effective precipitation; these strategies include: reduction of surface runoff, water storage for times of low rainfall, reduced water depth penetration, and planning for the cultivation of plants that are consistent with the precipitation regime.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Effective Rainfall
  • Runoff
  • Experimental
  • USDA
  • SCS
 
Rahimi J, Khalili A and Bazrafshan J. Estimation of effective precipitation for winter wheat in different regions of Iran using an Extended Soil-Water Balance Model. Desert. 2014; 19(2): 91-98.‏
Kardavani P. Drought and ways to cope with it, University of Tehran Press. Iran. 2001.
Mohan S, Simhadrirao B and Arumugam N. Comparative Study of Effective Rainfall Estimation Methods for Lowland Rice, Water Resources Management. 2001;10(1): 335-44.
Dastane N.G. Effective rainfall. FAO Consultant, Project Coordinator, Indian Agricultural Research Institute, New Delhi. 1978.
Tsai S. M, Chen S and Wang H. Y. A study on the practical model of planned effective rainfall for paddy fields in Taiwan. Journal of Marine Science and Technology. 2005 ; 13(2): 73-82.‏
Chahoon j, Yontsand D and Melvin S. Estimating Effective Rainfall. 2001.
Miller A and Thompson J C. Elements of Meteorology. Ohio. Merril Pub. 1970.
Snyder R. L and Davis U. C. Drought Tips ; www.edis.ifas.ufl.edu/aeo78. 2001.
Tsao I. S. Study on the calculation and estimation of effective rainfall on paddy field by using electronic computer. Taiwan water conservancy.‏ 1971.
Smajstrla A. G and Zazueta F. S. Estimating crop irrigation requirements for irrigation system design and consumptive use permitting. University of Florida Cooperative Extension Service, Institute of Food and Agriculture Sciences, EDIS.‏ 1998.
Rahman M.M, M.O.Islam and M.Hasanuzzaman. Study of effective rainfall for irrigated agriculture in south-eastern part of Bangladesh, World Journals of Agriculture. 2008; 4(4):453-457.
Adnan S and Khan A. H. Effective rainfall for irrigated agriculture plains of Pakistan. Pakistan Journal Meteorology. 2009; 6(11): 61-72.‏
Tavakoli A.R, Oweis T, Ashrafi Sh, Asadi H, Siadat H and Liaghat A. Improving rainwater productivity with supplemental irrigation in upper Karkheh river basin of Iran. International Center for Agricultural Research in the Dry Areas (ICARDA), Aleppo, Syria. 2010.123pp.
Croissant R.L, Peterson G.A and Westfall D.G. Dryland Cropping Systems.Colorado State University, Cooperative Extension. 1998; Bulletin No. 0.516.
Kousari M.R, Ekhtesasi M.R, Tazeh M, Naeini M.A.S and Zarch M.A.A. An investigation of the Iranian climatic changes by considering the precipitation, temperature, and relative humidity parameters. Theoretical and Applied Climatology. 2011; 103(3-4): 321-335.
Modarres R, and Sarhadi A. Statistically-based regionalization of rainfall climates of Iran. Global and Planetary Change. 2011; 75(1): 67-75.‏
Sadeghi S. H. R, Moatamednia M and Behzadfar M. Spatial and temporal variations in the rainfall erosivity factor in Iran. Journal of Agricultural Science and Technology. 2011; (13): 451-464.‏
Mohammadi H, Karimpour Reihan M. The effect of 1991-2001 droughts on ground water in Neishabour plain. Desert. 2008; (12) : 185-197.
Javanmard S, Yatagai A, Nodzu M.I, BodaghJamali J and Kawamoto H. Comparing high-resolution gridded precipitation data with satellite rainfall estimates of TRMM_3B42 over Iran. Advances in Geosciences. 2010; (25) :119-125.‏
Ghaffari, A. The role of Dryland Agricultural Research Institute in drought mitigation in Iran. Options Méditerranéennes, A. 2010; (95): 273-278.‏
Alizadeh A and Kamali G. Water Use of Plants in Iran, Astan Quds Publication. 2007.
Allen R.G, Pereira L.S, Raes D and Smith M. Crop evapotranspiration-Guidelines for computing crop water requirements-FAO Irrigation and drainage paper 56. FAO, Rome.1998; 300(9): p.D05109.
SCS, U.S. Soil Conservation Service, National Engineering Handbook, Hydrology. 1972.
Roshan G. R. and Grab S. W. Regional climate change scenarios and their impacts on water requirements for wheat production in Iran. International Journal of Plant Production. 2012; 6(2): 239-266.‏