ارزیابی پارامترهای کیفی منابع آب زیرزمینی دشت کامیاران کردستان

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مهندسی محیط زیست، دانشکدۀ محیط زیست و انرژی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

2 دانشیار گروه انرژی‏ های نو و محیط ‏زیست دانشکدۀ علوم و فنون نوین، دانشگاه تهران، تهران

3 دانشجوی دکتری علوم و مهندسی آب، منابع آب، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران، تهران

چکیده

آب زیرزمینی به‏عنوان بخش مهمی از آب‏های تجدید‌شوندۀ جهان محسوب شده که حدود 60 درصد از منابع آب تجدیدپذیر قابل دسترس را به خود اختصاص داده است. با توجه به اهمیت کیفیت آب در مصارف شرب و کشاورزی، این مطالعه با هدف بررسی کیفی منابع آب زیرزمینی دشت کامیاران، انجام شد. به این منظور در گام نخست، در سال 1391، تعداد 42 نمونه از چاه‏های آب این دشت برداشت شده و به‏وسیلۀ روش استاندارد تجزیه‌وتحلیل (APHA) در آزمایشگاه آنالیز شدند. سپس شش پارامتر کلیدی و مؤثر بر تعیین کیفیت آب که در استانداردهای شرب و کشاورزی اغلب بیان شده‏اند، مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفت. سپس، با بررسی مجذور میانگین مربعات خطا در دو روش درون‏یابی (روش کریجینگ و روش میانگین فاصلۀ وزنی (IDW))، روش IDW به دلیل خطای کمتر (RMSE کمتر) برای پهنه‏بندی انتخاب شد. نتایج نشان داد عوامل هدایت الکتریکی و مواد جامد محلول، دارای بیشترین نوسان‌ها در این دشت بوده و بازۀ آن برای EC از µmhos/cm 15 هزار تا µmhos/cm 600 و برای TDS از mg/lit 10200 تا mg/lit 45 شناسایی شد. با استفاده از استاندارد کیفی آب آشامیدنی مشخص شد که غلظت پارامترهای کیفی مورد بررسی در منابع آب زیرزمینی این دشت به غیر از پارامتر pH در برخی روستاها در بازۀ مجاز قرار دارد و بیشتر قسمت‏های شمالی و جنوبی این دشت از کیفیت کمتر آب برخوردار است. بنابراین، با مشخص شدن پهنه‏های دارای کیفیت نامطلوب در این تحقیق، مناطق اولویت‏دار برای اصلاح کیفیت آب و نیازمند مدیریت برداشت از منابع آب زیرزمینی شناسایی شد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Investigation, modeling and analysis of qualitative parameters of groundwater resources in Kurdistan’s Kamyaran plain

نویسندگان [English]

  • Akbar Saadatmand 1
  • Younes Noorollahi 2
  • Hossein Yousefi 2
  • Ali Mohammadi 3
1 Faculty of Environment and Energy, Islamic Azad University, Tehran
2 University of Tehran
3 University of Tehran
چکیده [English]

Groundwater is an important part of the world's renewable water, accounting for about 60% of available renewable water resources. Due to the importance of this issue, this study was conducted to investigate the quality of groundwater resources in Kamyaran plain, Kurdistan. For this purpose, six effective parameters in determining water quality were analyzed. Then, by examining the Root Mean Square Error (RMSE) of two well-known interpolation methods (Kriging and Inverse distance weighted (IDW)), the IDW method was selected for zoning. The results showed that the electrical conductivity and total dissolved solids factors had many fluctuations in this plain and its range was identified for EC from 15000 µmhos/cm to 600 µmhos/cm and for TDS from 10200 mg/lit to 45 mg/lit. Using the drinking water quality standard, it was found that the concentration of the studied qualitative parameters in the groundwater resources of this plain, except for the pH parameter in some villages, is within the permissible range. Mainly the northern and southern parts of the plain have lower water quality. Therefore, groundwater resources quality planning and management of these areas is a priority.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Water quality
  • zoning
  • Groundwater
  • Kamyaran Plain
Ghalib HB. Groundwater chemistry evaluation for drinking and irrigation utilities in east Wasit province, Central Iraq. Appl Water Sci. 2017. 7 (7): 3447–3467.
[2]. Mohammadi AA, Yousefi M, Yaseri M, Jalilzadeh M, Mahvi AH. Skeletal fluorosis in relation to drinking water in rural areas of West Azerbaijan, Iran. Scientific reports. 2017 Dec 11;7(1):1-7.
[3]. Yousefi M, Saleh HN, Yaseri M, Mahvi AH, Soleimani H, Saeedi Z, Zohdi S, Mohammadi AA. Data on microbiological quality assessment of rural drinking water supplies in Poldasht county. Data in brief. 2018 Apr 1;17:763-9.
[4]. Hasan MS, Rai AK. Groundwater quality assessment in the Lower Ganga Basin using entropy information theory and GIS. Journal of Cleaner Production. 2020 Nov 20;274:123077.
[5]. Nag SK, Das S. Assessment of groundwater quality from Bankura I and II Blocks, Bankura District, West Bengal, India. Applied Water Science. 2017 Oct 1;7(6):2787-802.
[6]. Singh AK, Tewary BK, Sinha A. Hydrochemistry and quality assessment of groundwater in part of NOIDA metropolitan city, Uttar Pradesh. Journal of the Geological Society of India. 2011 Dec 1;78(6):523-40.
[7]. Terrado M, Barceló D, Tauler R, Borrell E, de Campos S. Surface-water-quality indices for the analysis of data generated by automated sampling networks. TrAC Trends in Analytical Chemistry. 2010 Jan 1;29(1):40-52.
[8]. Simsek C, Gunduz O. IWQ index: a GIS-integrated technique to assess irrigation water quality. Environmental Monitoring and Assessment. 2007 May 1;128(1-3):277-300.
[9]. Yousefi, H., Mohammadi, A., Noorollahi, Y., Sadatinejad, S. Qualitative Evaluation of Surface Water Resources of Hiv basin. Iranian journal of Ecohydrology, 2016; 3(2): 141-149. [In Persian]
[10]. Ashraf S, Afshari H, Ebadi AG. Application of GIS for determination of groundwater quality suitable in crops influenced by irrigation water in the Damghan region of Iran. International Journal of Physical Sciences. 2011 Feb 18;6(4):843-54.
[11]. Yousefi H, Mohammadi A, Noorollahi Y. Analyzing the Water Quality of Babaheydar Dam in Farsan using NSFWQI Analytical Method. Journal of Watershed Management Research. 2019 Jan 10;9(18):1-1. [In Persian]
[12]. Baalousha H. Assessment of a groundwater quality monitoring network using vulnerability mapping and geostatistics: A case study from Heretaunga Plains, New Zealand. Agricultural water management. 2010 Feb 1;97(2):240-6.
[13]. Madhu D. Nathani, Dr. Mrugesh M Trivedi, "Comparative Study of Water Quality for Pre Monsoon 2015 and Pre Monsoon 2016 in and around Gandhidham, Kachchh, Gujarat, India", International Journal of Science and Research (IJSR), August 2016, 5(8): 804 – 811.
[14]. Adimalla N, Taloor AK. Hydrogeochemical investigation of groundwater quality in the hard rock terrain of South India using Geographic Information System (GIS) and groundwater quality index (GWQI) techniques. Groundwater for Sustainable Development. 2020 Apr 1;10:100288.
[15]. Aravinthasamy P, Karunanidhi D, Subramani T, Roy PD. Demarcation of groundwater quality domains using GIS for best agricultural practices in the drought-prone Shanmuganadhi River basin of South India. Environmental Science and Pollution Research. 2020 Apr 11:1-3.
[16]. Daudpota WM, Memon NU, Miano TF. DETERMINATION OF GROUND WATER QUALITY FOR AGRICULTURE AND DRINKING PURPOSE IN SINDH, PAKISTAN.(A CASE STUDY). Science International. 2016 Jan 1;28(1).
 
[17]. Kumar S, Sangeetha B. Assessment of ground water quality in Madurai city by using geospatial techniques. Groundwater for Sustainable Development. 2020 Apr 1;10:100297.
[18]. Seyedi, A, Normand, B, Abdullah Koukhi, R and Ramezani, E, Numerical model of groundwater flow system in Kamyaran plain in unsteady - state, 2016, 6th National Conference on Water Resources Management, Sanandaj
 [19]. Webster R, Oliver MA. Geostatistics for environmental scientists. John Wiley & Sons; 2007 Oct 22.
[20]. Ali SA, Ahmad A. Analysing water-borne diseases susceptibility in Kolkata Municipal Corporation using WQI and GIS based Kriging interpolation. GeoJournal. 2019 May 7:1-24.
 
[21]. Nekooamal Kermani, M., Mirabbasi, R. Assessment of Interpolation Methods in Estimation of Groundwater Level (Case study: Sarkhon Plain). Hydrogeology, 2018; 2(2): 84-95. [In Persian]
[22]. Drinking water - Physical and chemical specifications standard (ISIRI.1053). Available at: http://www.environment-lab.ir/standards/water-drink-standard-1053.pdf. [In Persian]
[23]. Salehi H, Haghizadeh A. Assessment and Mapping of Groundwater Quality Using the GIS Combining with AqQA model (Case study: Kamyaran Pline). GEJ. 2016; 7 (1) :64-79. [In Persian]