امکان سنجی کشت پنج گونه دارویی در دشت‌های حوضه آبریز دریاچه نمک به منظور استفاده در برنامه‌های اصلاح الگوی کشت

نوع مقاله : پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار، بخش تحقیقات جنگلها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

2 استادیار، بخش تحقیقات جنگل‌ها و مراتع، مرکز تحقیقات و آموزش کشاورزی و منابع طبیعی استان قم، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی،

10.22059/ije.2022.338722.1604

چکیده

این پژوهش با هدف تعیین تناسب اکولوژیک کشت پنج گونه دارویی بابونه (Matricaria chamomilla L.)، زیره سبز (Cuminum cyminum L.)، گل گاوزبان (Echium amoenum Fisch. et Mey)، کنگر فرنگی (Cynara scolymus L.) و رازیانه (Foeniculum vulgare Miller.) در 36 دشت حوضه آبریز دریاچه نمک به عنوان یکی از زیر حوضه‌های فلات مرکزی ایران انجام شد. روش‌شناسی پژوهش شامل جمع‌آوری و بازسازی عناصر اقلیمی (دماهای حداقل و حداکثر)، برآورد سهم کشاورزی از منابع آبی به تفکیک هر دشت، برآورد نیاز آبی گیاه، تعیین بیلان رطوبتی، تهیه لایه تحمل به شوری، تهیه لایه‌های مطلوبیت و عدم مطلوبیت کشت و در نهایت روی‌هم‌گذاری لایه‌ها و تولید اراضی زراعی مناسب برای کشت این گیاهان بود. کشت بابونه در بیشتر اراضی کشاورزی حوضه آبریز دریاچه نمک مطلوب یا بسیار مطلوب ارزیابی شد. کشت زیره سبز، گاو زبان ایرانی، کنگر و رازیانه در اراضی جنوب شرقی حوضه آبریز (نظیر دشت‌های ورامین و مسیله) به‌دلیل شوری و در اراضی غربی (نظیر دشت قزوین و ابهررود) به‌دلیل تنش‌های سرمایی نیمه‌مطلوب یا نامطلوب بود. کشت زیره سبز در نیمه شمالی و کشت گاوزبان ایرانی در اراضی دشت‌های قزوین و دماوند وضعیت بسیار مطلوب یا مطلوب داشت. کشت کنگر فرنگی در دشت گلپایگان وضعیت بسیار مطلوب داشت. کشت رازیانه در دشت‌های مرکزی حوضه آبریز با وضعیت نیمه‌مطلوب روبرو بود. در مناطق شرقی محدودیت منابع آبی و شوری و در مناطق شمالی محدودیت دمای حداقل برای توسعه کشت این گونه‌ها مشاهده گردید. نتایج این تحقیق می‌تواند در برنامه‌های اصلاح الگوی کشت منطقه مدّ نظر قرار گیرد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

Feasibility study of cultivating five medicinal plants in the plains of the Salt-Lake catchment area use in cropping pattern modification programs

نویسندگان [English]

  • Abbas Pourmeidani 1
  • Hossein Tavakoli Neko 1
  • Seyed Mehdi Adnani 2
1 Forests and Rangelands Research Department, Qom Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Qom, Iran
2 Assistant Professor, Forests and Rangelands Research Department, Qom Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, AREEO, Qom, Iran
چکیده [English]

The aim of this study was to determine the ecological suitability of cultivating five medicinal species of chamomile (Matricaria chamomilla L.), cumin (Cuminum cyminum L.), borage (Echium amoenum Fisch. Et Mey), artichoke (Cynara scolymus L.) and fennel ( Foeniculum vulgare Miller.) Was carried out in 36 plains of the salt lake catchment area as one of the sub-basins of the Central Plateau of Iran. Research methodology includes collection and reconstruction of climatic elements (minimum and maximum temperatures), estimation of agricultural share of water resources separately, estimation of plant water needs, determination of moisture balance, preparation of salinity tolerance layer, preparation of desirability layers and the unfavorable cultivation, finally the overlaying of layers and the production of arable land was suitable for the cultivation of these plants. Cultivation of cumin, Persian cattle, artichoke and fennel in the southeastern lands of the catchment (such as Masileh plains) due to salinity and in western lands (such as Qazvin plains) due to semi-cold stresses It was desirable or undesirable. Cumin cultivation in the northern half and Iranian borage cultivation in the lands of Qazvin and Damavand plains were in a very favorable situation. Fennel cultivation in the central plains of the catchment was in a semi-favorable condition. In the eastern regions, water and salinity resources were limited and in the northern regions, the minimum temperature limit was observed for the development of cultivation of these species. The results of this research can be considered in programs to improve the cultivation pattern of the region.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Medicinal plant
  • Salt-Lake
  • Cultivation pattern
  • Modification

مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از تاریخ 18 اردیبهشت 1401
  • تاریخ دریافت: 20 بهمن 1400
  • تاریخ بازنگری: 14 فروردین 1401
  • تاریخ پذیرش: 18 اردیبهشت 1401
  • تاریخ اولین انتشار: 18 اردیبهشت 1401