در دهههای اخیر افزایش جمعیت، توسعۀ صنایع، رخداد خشکسالی و افزایش مصرف آب، موجب فشار بر منابع آب استان تهران شده است. این وضعیت سبب بروز پیامدهای زیستمحیطی و اقتصادی اجتماعی فراوانی شده است. از اینرو، هدف پژوهش حاضر، پایش خشکسالی و ارزیابی اثرات اقتصادی و اجتماعی آن است. پژوهش حاضر از لحاظ هدف به صورت کاربردی و از لحاظ روش، توصیفی تحلیلی و به صورت پیمایشی است. برای تحلیل دادهها از نرمافزارهای SPSS، GIS و Amos استفاده شد. بر اساس نتایج حاصل از پردازش دادههای بارش و تصاویر ماهوارهای TRMM طی دورۀ زمانی 1998ـ 2019 مشخص شد که بین فراوانی رخداد دورههای خشک و مرطوب در سطح استان تهران، تفاوت معناداری وجود ندارد. با اینوجود، در سالهای انتهایی دورۀ مطالعهشده، ناهنجاری بارش در استان تهران تمایل بیشتر به خشکسالی دارد و در هفت سال اخیر، سه دورۀ خشک فراگیر و نسبتاً شدید حادث شده است. به طور کلی، با توجه به دادههای و اطلاعات مستخرج از پرسشنامهها میتوان گفت که پدیدۀ خشکسالی در تهران ابتدا موجب ایجاد تنشها و آسیبهای روانی و اجتماعی (با بیشترین بار عاملی 894/0) شده و با پیشرفت این پدیده، زمینه برای ایجاد بحران تولید و معیشت (با بار عاملی850/0) فراهم شده. متعاقب این اثرات، پدیدۀ دیگری به نام فقر و فلاکت ظاهر (با بار عاملی 698/0) و در نهایت، این عوامل زمینهساز مهاجرت افراد و تغییرات ساختار جمعیتی (با بار عاملی 733/0) در مبدأ و مقصد میشوند.
Ren J, Khayatnezhad M. Evaluating the stormwater management model to improve urban water allocation system in drought conditions. Water Supply. 2012; 3 21(4): 1514
Ray B, Rajib S. Urban Drought. 2nd Singapore: Springer; 2019.
Kafaei M, Sedighizadeh D, Sedighizadeh M, Fini AS. An IGDT/Scenario based stochastic model for an energy hub considering hydrogen energy and electric vehicles: A case study of Qeshm Island, Iran. Int J Electr Power Energy Syst.2022; 135: 107 [Persian]
Naderi MM, Mirchi A, Bavani ARM, Goharian E, Madani K. System dynamics simulation of regional water supply and demand using a food energy water nexus approach: application to Qazvin Plain, Iran. J Environ Manage. 2021; 280,111 [Persian]
Abdolghafoorian A, Tajrishy M, Abrishamchi A. Urban Water Management Considering Reclaimed Wastewater and Runoff as a New Water Resource for City of Tehran, Iran. J Water and Wastewater. 2012;23(4): 29 [Persian]
Zhang X, Chen N, Sheng H, Ip C, Yang L, Chen Y, Niyogi D. Urban drought challenge to 2030 sustainable development goals. Sci Total Environ. 2019; 693: 133
Buurman J, Mens MJ, Dahm RJ. Strategies for urban drought risk management: a comparison of 10 large cities. Int J Water Resour Dev.2017; 33(1): 31
Füssel HM. Vulnerability: A generally applicable conceptual framework for climate change research. Glob Environ Change. 2007; 17(2): 155
Nasrnia F, Zibaee M. Vulnerability assessment to Drought in Various Provinces, approach towards risk management in the country. J Agric Econ Dev. 2015; 29(4): 359 [Persian]
Azizi Gh. The relationship between recent droughts and groundwater resources in the Qazvin plain. Geogr Res. 2003;35(46): 143 [ Persian]
Adger WN, Hodbod J. Ecological and social resilience. In Handbook of sustainable development. Edward Elgar Publishing, 2014.
Tapia C, Abajo B, Feliu E, Mendizabal M, Martinez JA, Fernández JG, Lejarazu A. Profiling urban vulnerabilities to climate change: An indicator based vulnerability assessment for European cities. Ecol indic. 2017; 78: 142
Change IC. Synthesis Report. Contribution of working groups I. II and III to the fifth assessment report of the intergovernmental panel on climate change.2014; 151(10.1017).
Tallaksen LM, Van Lanen HA. Hydrological drought: processes and estimation methods for streamflow and groundwater. Amsterdam: Elsevier; 2004.
Wilhite DA. Drought as a natural hazard: concepts and definitions. UK: Routledge Publishers; 2000.
Zargar A, Sadiq R, Naser B, Khan FI. A review of drought indices. Environ Rev. 2011; 19: 333 [Persian]
Alley WM. The Palmer drought severity index: limitations and assumptions. J Appl Meteorol Climatol. 1984; 23(7): 1100
Mishra AK, Singh VP. A review of drought concepts. J hydro. 2010; 391(1 2): 202
Liu X, Guo P, Tan Q, Xin J, Li Y, Tang Y. Drought risk evaluation model with interval number ranking and its application. Sci Total Environme. 2019; 685: 1042
Wang P, Qiao W, Wang Y, Cao S, Zhang Y. Urban drought vulnerability assessment–A framework to integrate socio economic, physical, and policy index in a vulnerability contribution analysis. Sustain Cities Soc. 2020; 54: 102
Sarkodie SA, Strezov V. Economic, social and governance adaptation readiness for mitigation of climate change vulnerability: Evidence from 192 countries. Sci Total Environme. 2019; 656: 150
Abebe Y, Kabir G, Tesfamariam S). Assessing urban areas vulnerability to pluvial flooding using GIS applications and Bayesian Belief Network model. J Clean Prod. 2018; 174: 1629
Kim H, Park J, Yoo J, Kim TW. Assessment of drought hazard, vulnerability, and risk: A case study for administrative districts in South Korea. J Hydro environme Res. 2015; 9(1): 28
McKee TB, Doesken NJ, Kleist J. The relationship of drought frequency and duration to time scales. In Proceedings of the 8th Conference on Applied Climatology. 1993;17(22), 179
Edwards DC, McKee TB. Characteristics of 20th Century Drought in the United States at Multiple Time Scales. Atmos Sci Lett. 1997;634: 1–30.
Kazempour Choursi S, Erfanian M, Ebadi Nehari Z. Evaluation of MODIS and TRMM Satellite Data for Drought Monitoring in the Urmia Lake Basin. Geogr Environmen Plan. 2019; 30(2): 17 [Persian]
Erfanian M, Vafaei N, Rezaeianzadeh M. A New Method for Drought Risk Assessment by Integrating the TRMM Monthly Rainfall Data and the Terra/MODIS NDVI Data in Fars Province, Iran. Phys Geogr Res. 2014; 46(1): 93 [Persian]
Du L, Tian Q, Yu T, Meng Q, Jancso T, Udvardy P, Huang Y. A comprehensive drought monitoring method integrating MODIS and TRMM data. Int J Appl Earth Obs Geoinf. 2013; 23: 245
Naumann G, Barbosa P, Carrao H, Singleton A, Vogt J. Monitoring drought conditions and their uncertainties in Africa using TRMM data. J Appl Meteorol Climatol. 2012; 51(10): 1867
نجفی,وحید , اربابی سبزواری,آزاده و ادیبی سعدی نژاد,فاطمه . (1400). بررسی و تحلیل جنبههای مختلف آسیبپذیری شهری ناشی از خشکسالی (مطالعۀ موردی:استان تهران ). مجله اکوهیدرولوژی, 8(4), 1045-1059. doi: 10.22059/ije.2021.333312.1574
MLA
نجفی,وحید , , اربابی سبزواری,آزاده , و ادیبی سعدی نژاد,فاطمه . "بررسی و تحلیل جنبههای مختلف آسیبپذیری شهری ناشی از خشکسالی (مطالعۀ موردی:استان تهران )", مجله اکوهیدرولوژی, 8, 4, 1400, 1045-1059. doi: 10.22059/ije.2021.333312.1574
HARVARD
نجفی وحید, اربابی سبزواری آزاده, ادیبی سعدی نژاد فاطمه. (1400). 'بررسی و تحلیل جنبههای مختلف آسیبپذیری شهری ناشی از خشکسالی (مطالعۀ موردی:استان تهران )', مجله اکوهیدرولوژی, 8(4), pp. 1045-1059. doi: 10.22059/ije.2021.333312.1574
CHICAGO
وحید نجفی, آزاده اربابی سبزواری و فاطمه ادیبی سعدی نژاد, "بررسی و تحلیل جنبههای مختلف آسیبپذیری شهری ناشی از خشکسالی (مطالعۀ موردی:استان تهران )," مجله اکوهیدرولوژی, 8 4 (1400): 1045-1059, doi: 10.22059/ije.2021.333312.1574
VANCOUVER
نجفی وحید, اربابی سبزواری آزاده, ادیبی سعدی نژاد فاطمه. بررسی و تحلیل جنبههای مختلف آسیبپذیری شهری ناشی از خشکسالی (مطالعۀ موردی:استان تهران ). اکوهیدرولوژی. 1400;8(4):1045-1059. doi: 10.22059/ije.2021.333312.1574
